ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
مقدمه 22
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
« هرچند دانستن شرح زندگى خصوصى اين مرد بهترين سرمشق زندگى شرافتمندانه است » نيست ، بلكه مىكوشد باندازهء توانائى خود او را در زمينه علم و اخلاق معرفى كند . معرفى معلم در زمينه دانش : همان گونه كه يادآورى شد معلم حبيبآبادى از لحاظ علمى عمرى پربركت داشته و تعداد زيادى كتاب و رساله « همه علمى و سودمند و همه مستند و متكى به مراجع » نگاشته ، اما مهمترين نوشته مكرمت اثرش كتاب « مكارم الآثار » است كه شايد در حدود 12 جلد « جمعا در حدود پنج هزار صفحه » بشود ، دو جلد اول و دويم اين كتاب بهمت دانشمند فرزانه جناب آقاى روضاتى ، و مجلدات سوم و چهارم و پنجم با سرمايه و بذل كوشش اداره محترم فرهنگ و هنر استان اصفهان و نظارت و تصحيح حضرت آقاى روضاتى بحليهء طبع آراسته گرديده است . در اينجا يادآورى چند نكته را لازم مىداند : 1 - اصل كتاب و زحمات پنجاه سالهء مؤلف دانشمند و بزرگوار آن مستغنى از توصيف است و دانشمندان و گوهرشناسان قدر آن را مىدانند و پيوسته چاپ بقيه مجلدات را خواستار شدهاند . 2 - بنده ناچيز هم در مجلس تجليلى كه در آبانماه سال 1353 شمسى از طرف اداره فرهنگ و هنر بپاس خدمات علمى و هنرى شادروان معلم حبيبآبادى و حاج حسين خطائى « كه هر دو اكنون بجهان ابدى انتقال يافتهاند و براى هيچيك بنده جايگزين و جانشينى نمىشناسم » بر پا شده بود بعرض رساندم كه معلم حبيبآبادى احتياج بتشويق و تقدير و كمك مادى و معنوى ندارد و بهترين تمجيد و تشويق براى او چاپ آثار وى و مخصوصا كتاب « مكارم الآثار » است . 3 - انصاف بايد داد كه بدون كمكهاى بىدريغ سرپرست محترم اداره فرهنگ و هنر و معاون ارجمند آن اداره و مجاهدتهاى تابفرساى حضرت آقاى حاج سيد محمد على روضاتى چاپ و انتشار پنج جلد از مجلدات كتاب « مكارم الآثار » ميسر نمىگرديد ، و با دريغ داشتن اين عنايات « مخصوصا پس از وفات مؤلف » چاپ و انتشار ديگر مجلدات كتاب متعسر بلكه متعذر است . 4 - ارباب فضل و دانش درخواست دارند كه چاپ بقيهء مجلدات « مكارم الآثار » دنبال شود