ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1115
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
چهارم آنكه ز فضل از زمانه افزون بود * كه تافت زاتش سردار نور او سردار و مقصود از چهارم مرحوم حاجى شيخ فضل اللّه شهيد نورى ( نور اللّه تعالى روحه الشريف ) است كه در ( 1259 ) بيايد . و پس از وى بروزگارانى ( چنان كه صاحب عنوان در آخر كتاب « قوامع » كه اينك ذكر مىشود فرموده ) اعقابش در ناحيهء عراق عجم آمدهاند چنان كه در « شجرهنامه » ئى كه نزد برخى از آنها موجود است نوشته ، و چندين نفر از علما و أعيان در اين اعصار از آنها بهم رسيدهاند ، از آن جمله : محمد جعفر مذكور ، پدر صاحب عنوان ؛ كه در اصل از قريه رشان - بفتح راء مهمله و شين معجمه و الف و نون - از ديهات بلوك كزاز - بكاف عربى و شد و تخفيف زايين در طرفين الف - از بلوكات شهر سلطانآباد اين ناحيه بوده ، و در حدود 1248 از آنجا بقريه كرهرود - بكاف و راء مهمله مفتوحتين و هاء ساكنه و ضم راء ديگر و سكون واو و دال مهمله - نيز از بلوك كزاز ؛ هجرت كرد و آنجا وفات نمود ، و از او فرزندانى بازماند . يكى كه بزرگتر بوده مرحوم ملا سميع كه از علماء اعلام بوده و در حدود سال 1310 ( چنان كه در « الذريعة 18 : 312 ش 254 » نوشته ) وفات كرده ، و چنان كه در كتاب « كرجنامه : 145 » نوشته تأليفاتى دارد : اول كتاب « مشاغل النفوس » در 35000 بيت كه آن را در سنه 1278 بأمر ميرزا يوسف آشتيانى صدر اعظم كه آن سال بعراق آمده تأليف كرده . دويم كتاب « مشكاة النيرين » در مناقب و مصائب . دويم مرحوم حاج ميرزا محمود صاحب اين عنوان كه از علما و فقهاء بزرگوار بوده ، و همانا در اين سال در رشان متولد شده ، و چنان كه گذشت با پدر خود بكرهرود رفت و آنجا در حدود سالى در نزد معلم درس خواند ، و نيز سالى ديگر بعلم صرف و نحو مشغول شد ، و بعد از آن موانعى پيش آمد كه از درس خواندن بازماند ، و پس از آن در سنه 1255 ببروجرد رفت و آنجا مدت پنج سال در نزد حاج سيد محمد شفيع جاپلقى در اصول تحصيل كرد ، و پس از وفات پدر و گرفتارىهاى چندى متأهل گرديد ، و بعد از مدتى باز ببروجرد رفته و در نزد حاجى ملا اسد اللّه بروجردى ( كه در 1270 بيايد ) به تحصيل فقه مشغول شد ، تا در 10 ع 2 سنه 1265 اجازه از وى گرفته و به وطن خود برگشت ، و از كرهرود بسلطانآباد منتقل گرديد ، و تا سنه 1271