* ( 549 - وفات حاجى محمد حسينخان صدر اعظم اصفهانى ) * وى فرزند حاجى محمد على بن رحيم علاف ، و خود از معاريف وزراى دولت قاجاريه است . در « تاريخ اصفهان : 129 قسمت بالاى صفحه » عنوانى مخصوص براى او آورده و در آن فرمايد : مكارم اخلاق و محامد اوصافش را كتابى منفرد شايد ، همتى بلند و در دولت فتحعلى شاه مقامى ارجمند داشته كه غالب ممالك ايران در فرمان خود و اولادش بوده ، و صدارت كليه را تا هنگام وفات بعقلى وافر گذرانيده تا آنكه در ويرانهاى اصفهان گنجها از خزاين شاهى يافته و با اينكه ماليات و محصول بيشتر عراق بكارخانه او رسيده همواره از وفور عطايا قرض گزاف داشته ، حاصل ملكى وفا بخرج مطبخ او نمىكرده ، وقتى خوانين و امراى تراكمه بدربار ايران آمده صدر مرحوم شش ماه آنها را ميهمانى ، شبى دو نفر تركمن ندانسته در چاهى كه فاضلاب مطبخ در آن ريخته مىشد غرق شدند . روزى شاه غفلة خبر داد كه فردا به منزل صدر مىآيم ، آن بزرگ مرد را از بسيارى مواهب و عطايا و خلاع كه داده بود چندان لباس در رخت‌خانه‌اش نمانده كه خود يك جبه ترمه براى حضور شاه بپوشد ! شبانه خياطى را خواستند و شال ترمه‌ئى را ساده دوختند تا با جبه بمحضر شاه رود ، انتهى . و از همين صفحه و برخى از صفحات ديگر آن كتاب چنين برآيد كه : وى در سنه 1210 بيگلربيگى اصفهان شد ، و در سنه 1216 كه حسينقلى خان قاجار در اصفهان بر ضديت برادرش فتحعلى شاه قيام نمود و اصفهان را گرفت او بطهران رفت ، و در سنه 1219 كه براثر ملخ - خوارگى محصولات بالمره قطع شد كه بذر آنها هم از بين رفت ، وى كه از سنوات قبل غله فراوان ذخيره داشت ، ديهات و مزارع بسيارى از كسانى را كه قوه زراعت نداشتند اجاره كرد ، و در سنه 1221 لقب امين الدوله يافته و با اينكه هيچ سواد نداشت مستوفى الممالك گرديد ، و عبد اللّه خان فرزندش حكمران اصفهان شد ، و در سنه 1224 مبالغى بدولت بدهكار