ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
810
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
چهارم : در سنه 1302 كه مرحوم حاجى نورى ( نور اللّه تعالى روحه الشريف ) كتاب « الفيض القدسى » را تأليف مىنموده چندى از آن نقل كرده ، اگرچه در يكى دو جاى آن هم « روضات الجنان » واقع شده ، ليكن آن اشتباه چاپى است نه تأليفى . و چون بدين نحو مورد توجه و مرجع نقل مؤلفين قرار گرفت ، اين وضع ايجاب مىكرد كه آن در معرض چاپ درآمده و نسخ كثيره از آن منتشر شود . لذا در سنه 1304 مرحوم ميرزا فتحعلى خان صاحب ديوان كه در آن اوقات حكومت اصفهان را داشته دستور داد تا آن را بچاپ برسانند ، و مرحوم حاجى ميرزا محمد كتابفروش خوانسارى همت نمود و هر چهار جلد را در يك مجلد ضخيم چاپ كردند كه جلد اول و دويم و چهارم آن به خط خيلى خوب مرحوم ملا محمد باقر اروجنى ( عليهالرحمه ) و جلد سيم به خط ديگرى و نسبة قدرى پستتر است ، و در سنه 1307 چاپ آن بدينطور تمام شد ، و شخصى اديب و فاضل شرحى مفصل و مفيد و فصيح و بليغ در تعريف و تفصيل آن نوشته كه پشت بعضى از نسخ چاپ اول تحرير يافته ، و ما اين شخص را نشناختيم كيست ، الا اينكه از همين شرحى كه اينجا نوشته مرتبه علم عربيت و فضل و كمال او هويدا مىباشد . و بالاخره ، چنان كه لازمهء تأليف و استنساخ اينگونه كتب بزرگ است كه خالى از اشتباهات نمىباشد و غير از پناه بردن بلطف خداى عاصم كسى از ارتكاب اينگونه امور محفوظ نمىماند ، در آن هم مطالبى بظهور پيوست كه اهلفن بدان متفطن شده و در كتب و كلمات خود متذكر و متعرض گرديدند . نخست : مرحوم حاجى نايب الصدر شيرازى كه در سال 1313 در تهران شروع بتأليف كتاب « طرائق الحقائق » نموده و هنوز اندكى از عمر مؤلف باقى بوده ، بعضى تنقيدات و اشتباهاتى از آن را ( بعنوان سيد معاصر در روضات ) ذكر كرده ، و در حاشيه صفحهء 106 جلد اول كه ذكرى از او در متن نموده ، فرموده كه : امروز كه چهاردهم جمادى الاولى سال هزار و سيصد و سيزده است ، خبر دادند در مسجد شاه فاتحه سيد را گرفتهاند ، انتهى . و آن مطابق روز هفتهء او مىشده كه يا تا آن روز ( هرچند تلگراف هم آن ايام در اصفهان بطهران بوده ) خبر از اصفهان بطهران نرسيده بوده ، يا اينكه مخصوصا براى هفته مجلسى فراهم كرده بودند . و در هرجا تا آخر جلد سيم « طرائق » نام آن كتاب و مؤلفش را برده بنهايت ادب و احترام سخن رانده .