كمال بود ) رسيد و از فيض صحبت او بهره‌مند گرديد ، و بالاخره در زمان محمد شاه وى يكى از معاريف رجال دولتى عصر خويش بود ، و در دولت ناصر الدّين شاه پس از فوت پدر بمنصب ملك‌الشعرائى كه پدرش از جدش يافته بود رسيد ، و علاوه بر آثار شعرى بنص « المآثر : 197 » وى « تاريخى در تراجم أرباب ألقاب دولت ناصرى » تأليف كرده ، و نيز چنان‌كه در مقدمهء ديوان ( ص 7 ) فرموده نمونه‌ئى از كارهاى هنرى او در كاخ گلستان موجود بوده ، و اينك اين اشعار كه بند دوازدهم از چهارده بند او در مرثيهء حضرت سيد الشهداء ( ارواحنا له الفداء ) مىباشد از صفحه 125 ديوان اينجا نوشته مىشود : چون زد سموم كين بگلستان مصطفى * بر خاك ريخت لاله و ريحان مصطفى تاريك ماند محفل ايمان چو كشته شد * از باد كينه شمع شبستان مصطفى دادند أجر و مزد نبى را بتيغ تيز * كردند خوش تلافى احسان مصطفى داس عناد و تيشهء بيداد ناكسان * نگذاشت سرو و گل بگلستان مصطفى كردند اين معامله با عترت از چه روى * با امت اين نبود چو پيمان مصطفى ترسم كه دست خلق بيك‌باره زين گناه * گردد جدا ز گوشهء دامان مصطفى تا بود اين جهان بجهان اين بلا نبود * درد و غمى چو درد و غم كربلا نبود مرحوم محمود خان در شب يك شنبه سيزدهم ماه رجب الفرد سنه هزار و سيصد و يازده چنان كه در « تاريخ سرتيپ » نوشته - مطابق ( جدى - دلو ) ماه برجى - وفات كرده و در زاويه مقدسه حضرت شاه عبد العظيم ( عليه التحية و التسليم ) دفن شد ، در محلى كه بعد از آن قبر ناصر الدّين شاه نيز همان‌جا واقع شد . و ديوانش نزديك به دو هزار و ششصد بيت شعر مىباشد كه گويا آنها را چنان كه در مقدمهء ديوان فرموده در اواخر عمر خود از ميان اشعار خويش انتخاب كرده و باقى را از بين برده باشد ، انتهى . و گويا وى تخلصى كه معمول شعرا در مقاطيع اشعار مىباشد براى خود اختيار نكرده باشد . و تاريخ وفات وى را در « معاريف » ، سنه هزار و سيصد و ده نوشته كه ظاهرا آن غلط باشد ، زيراكه در مقدمهء ديوان ( ص 8 ) نيز بدون تعيين ماه و روز در سنه 1311 نوشته . و وى سه نفر پسر داشته : اول عليخان ملك‌الشعراء . دويم احمد خان مجاهد الدوله . سيم مهدى خان عليم الدوله ، و شرح احوال آنها به ترتيب در ( 1264 و 1269 و 1271 ) بيايد .