ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
745
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
و اين پنج قافيه ششم ندارد . و او در ماه صفر الخير سنهء هزار و سيصد و سيزده ، مطابق ( اسد - سنبله ) ماه برجى ، در كاظمين ( ع ) وفات كرده و در صحن مقدس دفن شد . * ( 319 - تولد مرحوم حكيم قاآنى - قدس سره ) * وى ميرزا حبيب اللّه بن ابو الحسن ميرزا محمد على گلشن شاعر شيرازى است . ميرزا محمد على گلشن اصلا از طايفه زنگنه كرمانشاه است كه در عراق و فارس سكونت نمودهاند ، و خود در شيراز متولد شده و از شعر او فضلا بوده و تخلص گلشن مىنموده و « ديوانى در اشعار » دارد . و در « مجمع الفصحا 2 : 425 » عنوانى براى او قرار داده و شطرى از اشعار او را نيز ذكر كرده ، و بهطورىكه در « فارسنامه . گفتار 2 : 128 » نوشته وى فرزندان چندى ، داشته ؛ يكى حاجى ميرزا محبعلى كه در ( 1256 ) بيايد ، و بزرگتر بوده . و ديگر ميرزا اكبر نديم كه كوچكتر بوده و شعر هم مىگفته . و فرزند اوسط او عالم فاضل بزرگوار أواه و شاعر شهير نامبردار دلآگاه مرحوم ميرزا حبيب اللّه صاحب اين عنوان است كه از معاريف شعراء و أهل دانش و كمال و حكيمى صاحب بسى از مناقب و افضال بوده ، و چندين صدسال است كه شاعرى چون وى به زبان فارسى نيامده ، الا اينكه برخى مرحوم ميرزا محمد صادق اديب الممالك را كه در ( 1335 ) بيايد با وى برابر يا از او برتر مىدانند ، و ما در ( ج 2 سال 1212 عنوان 191 ص 457 ) عبارت كتاب « المآثر و الآثار » را دربارهء وى نقل كرديم و در ( ص 488 ) نيز اشاره بدان نموديم ، الا اينكه شاعرى سائر فضائل و علوم ، و بقول « المآثر » تناول الفاظ شنيع الذكر استعمالا مشبعا همه فواضل او را تحت الشعاع قرار داده . شرح احوال يا ذكرى مختصر از او در چندين كتاب به نظر رسيده ، همچون « مجمع - الفصحا 2 : 401 » و « فارسنامهء ناصرى . گفتار 2 : 129 » در ضمن محله ميدانشاه و « المآثر و الآثار : 206 عمود 2 » و « آثار عجم : 430 » و « طرائق الحقائق 3 : 149 » و « شمس التواريخ : 82 » و « الكنى و الالقاب 3 : 36 » و كتاب « بدائع و نوادر : 27 ش 475 » . و اين كتب تقريبا هريك منقول از ديگرى است ، و از همه بهتر و جامعتر شرحى