ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

365

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

* ( 148 - تولد مرحوم حاجى ملا محمد مهدى ثانى نراقى ) * * ( أعلى الله مقامه ) * وى فرزند مرحوم حاجى ملا محمد مهدى مقدم العنوان ، و خود از علماء و معاريف عصر خويش در كاشان بوده ، و بطورىكه در « لباب الالقاب : 69 » نوشته در اين سال بعد از فوت پدر خود متولد شده و بدين جهت بنام وى موسوم ، و چون أصغر أولاد آن مرحوم بوده به آقا كوچك معروف گرديد ، و بعد از آن - چنان‌كه در « الذريعة 4 : 461 شماره 2056 » فرموده - ناصر الدّين شاه امر به الغاء لقب آقا كوچك را از او نمود و وى را چنان‌كه در « لباب » نوشته بلقب آقا بزرگ ملقب كرد . و به‌هرحال ، وى در نزد برادر بزرگ خود مرحوم حاجى ملا احمد درس خوانده و هم از او و شيخ جعفر نجفى و شيخ محمد سعيد دينورى باجازت روايتى سرافراز گرديده و تاريخ اجازتى كه اين شيخ أخير برايش نوشته ذىالحجه سنه 1245 مىباشد ، و ملا محمد سعيد مرقوم در ( ج 1 سال 1205 شماره 111 ص 232 ) ذكر شد ، و آنجا كسانى كه از او اجازت روايت دارند مرقوم و اين حاجى ملا محمد مهدى از قلم افتاد كه اينك تدارك گرديد . و بالجمله ، حاج ملا محمد مهدى پس از فراغت از تحصيل در كاشان سكونت نمود و بعد از وفات برادر خود حاجى ميرزا ابو القاسم در آن شهر رياستى شايسته بهم رسانيد ، و پدر يكى از زوجاتش حاجى محمد تقى مسجدى بزرگ و مدرسه‌اى عالى براى امامت و تدريس وى ساخت كه به مسجد آقا و مدرسهء آقا معروف شد ، و در « المآثر : 166 » وى را بعنوان ميرزا محمد مهدى كاشانى ذكر كرده ، و فرمايد : فقيه وجيه نبيه بود و در دارالمؤمنين بامامت جماعت و امر قضاء و حكومت مشغولى مىنمود ، انتهى . و اين فقيه فاضل و عالم عامل چندين كتاب تأليف كرده : اول كتاب « تنقيح الاصول » در دو جلد كه در محرم سنه 1251 از تأليف آن فارغ شده . دوم كتاب « المقاصد العلية » در شرح « ارشاد » علامه ، و چندين كتاب ديگر نيز بدين نام تأليف شده : 1 - « المقاصد العلية در شرح الفيه » كه آن شرح اكبر شهيد ثانى است بر كتاب « الفيه » در فقه صلاة يوميه تأليف مرحوم شهيد اول ( قدس سره العزيز ) و همانا مرحوم شهيد ثانى سه شرح بر اين الفيه شهيد اول نوشته كه يكى بزرگتر از ديگرى و آن بزرگتر از سيمى است ، و اين المقاصد شرح بزرگ او بر آن است 2 - « المقاصد