ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
11
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
باقر چهارسوئى ، كه در « روضات » در أحوال او فرمايد : وى را با من شفقتى تمام بود و مرا در تأليف اين كتاب يارى فرمود . و در بعضى از تراجم ديگر اشارت بدان دارد كه از وى استفادههائى نموده . پنجم : آقا ميرزا محمد هاشم چهارسوئى ، كه نزد او درس خوانده و هم از او روايت مىكند . مرحوم آقا سيد صدر الدّين چندين كتاب نيز تأليف نموده . أول : كتاب « أسرة العترة » در فقه استدلالى كه مجلدى بزرگ است . دويم : « حاشيه بر كتاب نقد الرجال » مير مصطفى تفريشى . سيم : « رسالهئى در أحوال محمد بن أبى عمير » كه در « قصص - العلماء : 108 » فرموده . چهارم : « رسالهئى در حجيت مظنه » انجام تأليف آن سنهء 1242 . پنجم : « رسالهئى در شرح مقبولهء عمر بن حنظله » ششم : « رسالهئى در - مسائل ذو الرأسين » بر طريقهئى كه شيخ جعفر نوشته . هفتم : كتاب « قرة العين » در نحو كه آن را در أواخر عمر خود در مدت بيش از يك ماه براى فرزندش سيد محمد تقى تأليف كرده و شواهد مباحث و مسائل آن را از آيات مباركهء قرآن مجيد آورده با بعضى شواهد منظوم و منثور ديگر . و اين كتاب با اختصارش از جلائل كتب نحويه و داراى مطالب نادره و فوائد نافعهء بسيارى است . هشتم : كتاب « القسطاس المستقيم » در أصول فقه . نهم : « قصائد و أشعار » فاخرهء بسيارى مطولا و مختصرا كه بعضى از آنها را هم خود شرح نموده . دهم : كتاب « قوت لا يموت » كه رسالهئى است عمله براى مقلدين . يازدهم : كتاب « المجال » در رجال ، كه در « الاسناد المصفى : 24 » و جاهاى ديگر نوشتهاند . دوازدهم : كتاب « المستطرفات » . سيزدهم : « منظومهئى - در رضاع » بوضعى لطيف با شرح آن . چهاردهم : « حواشى متفرقه بر منتهى المقال » كه مرحوم آقا سيد حسن صدر آنها را تدوين نموده و بنام « نكت الرجال » بر منتهى المقال ، موسوم فرموده . مرحوم آقا سيد صدر الدّين بهطورىكه در « روضات » نوشته در أواخر ماه شوال سنهء 1262 از اصفهان كه موطن أهل و عيالش بود با بعضى از فرزندان صغار خود بعزم سفر عتبات بيرون رفت ، و مىفرمايد : بواسطه ضعف بنيه و غلبهء أمراض بر بدن وى بسى دربارهء اين سفر من با او سخن گفتم و قبول نفرمود و سفر كرد ، تا در أوائل ذىالحجه