ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

مقدمه 16

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

باسترآباد آمد ، و آن ولايت را با مازندران و گيلان بحيطه تصرف آورد ، و قريب بيست هزار نفر لشكر منظم فراهم نموده و در استرآباد پا بر مقر حكمرانى نهاد ، تا در سنه 1165 كريم خان زند قصد تسخير استرآباد را نمود . ليكن منهزما برگشت ، و محمد - حسن خان در سنه 1168 در قريهء گلون‌آباد بلوك جى اصفهان با او مصاف داده و اصفهان را گرفت ، و در سنه 1169 اميرگونه خان قاجار را والى آن شهر نمود ، و در سنه 1170 بآهنگ جنگ آزادخان افغان به آذربايجان رفته و بيست هزار لشكر او را شكست داد و هزار خانوار از افاغنه و اوزبيك را كوچانيده و از راه گيلان بمازندران فرستاد ، و در سنه 1171 با لشگرى وافر بفارس كه مقر سلطنت كريم خان بود شتافته و او را در شيراز محصور نمود ، و بعد از آن شكست خورده و باسترآباد برگشت ، و كريم خان در سنه 1172 از عقب او لشكر كشيده و خود بطهران نشست و عساكر فارسى را باسترآباد روانه كرد ، و در ميانه أشرف و استرآباد تلاقى فريقين شده و جنگى سخت فيما بين روى داد و محمد - حسن خان شكست خورده و در پانزدهم ماه جمادى الآخرهء اين سال ، مطابق ( . . . ) حوت ماه برجى سنه 1137 شمسى در جرگلباد بدست سبز على بيك ملازم خود بقتل رسيد ، و اينك قبر او در نجف است . آن‌گاه كريم خان بشيراز رفت و مهم‌ترين فرزندان محمد حسن خان كه عبارت از آقا محمد خان و حسينقلى خان باشند با خود بعنوان گروگان بشيراز برد ، ليكن با آنها در نهايت احترام سلوك مىنمود ، و حسينقلى خان مرقوم در سنه هزار و صد و شصت و چهار مطابق ( 1129 يا 1130 ) شمسى متولد شده ، و در سنه 1184 از طرف كريم خان مرقوم حاكم دامغان گرديد ، و در سنه 1185 بوى ياغىشده و محمد خان داد و حاكم استرآباد را كشته و آشوبى بزرگ بر پا كرد ، تا آخر كريم خان لشكر بدفع او فرستاده و در شب چهارشنبه دوازدهم ماه صفر الخير سنه هزار و صد و هشتاد و نه ، مطابق ( . . . ) حوت ماه برجى سنه 1153 شمسى بقتل رسيد ، و قبر او نيز در نجف است . و آقا محمد خان ، همچنان در نزد كريم خان محبوس بود تا وى شرحى كه در 1217 بيايد وفات نمود . آنگاه از شيراز بطهران آمد و بداعيه سلطنت در آن شهر استقرار يافت ، و اين وقت اول سلطنت اين طايفه است ، گرچه آقا محمد خان تا سال 1110