ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
مقدمه 15
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
و از آن جمله در زمان شاه سليمان صفوى ؛ شاه قلى خان بن محمد ولى خان بن مهدى خان بن شاه قلى خان مرقوم باسترآباد آمد و دختر يكى از اعيان آن ولايت را بزوجيت گرفت ، و در سنه هزار و صد و چهار ، مطابق ( 1071 يا 1072 ) شمسى نواب فتحعلى خان از او متولد شد و پس از بلوغ به حد رشد و تميز ؛ رئيس سلسله و بزرگ قوم و اميرى با تدبير گرديد ، و در موقعى كه فرقهء أفغان بايران آمدند ، وى هزار نفر سوار جرار از خود باصفهان آورده بحضور شاه سلطان حسين رسانيد و آماده جنگ گرديد ، و پس از آن عذر او را از درگاه شاهى خواسته و شمشير جهانگشا را بوى دادند و روانهء باسترآبادش نمودند ، و او در ابراهيمآباد ورامين جنگى با افاغنه نموده و باسترآباد رفت ، و پس از استيلاء افغان بايران در سنه 1137 در اشرف مازندران به خدمت شاهطهماسب ثانى رسيد ، ليكن از وى التفاتى نديد و باز به طرف استرآباد گرائيد ، و در سنه 1138 دوباره لشگرى برداشته و در نزد شاهطهماسب آمد و با او بخراسان روانه شد و در دامغان از طرف وى به نايبالسلطنه ملقب و با يكديگر به طرف مشهد مقدس رفتند . در اين وقت نادر شاه كه او را در آن زمان ندر قلى بيك مىگفتند به خدمت شاه مرقوم آمد و بسعايت او فتحعلى خان مرقوم در عصر چهاردهم ماه صفر الخير سنه 1139 مطابق ( . . . ) ميزان ماه برجى سنه 1105 شمسى بقتل رسيد ، و در حرم خواجه ربيع يكفرسنگى مشهد مقدس مدفون شد كه هم تاكنون آنجا قبرش معلوم و معين است ، و اينكه ما تولد او را در سال 1104 نوشتيم در بسيارى از تواريخ خانوادهء قاجاريه حتى « منتظم ناصرى » در وقايع سنين نوشته ، ليكن در سال نامههاى همين « منتظم » و همچنين سالنامههاى ساير كتب مرحوم اعتماد السلطنه مؤلف « منتظم » تولد او را در سنه 1097 ذكر كردهاند . بههرحال ، پس از قتل فتحعلى خان ؛ فرزندش محمد حسن خان كه در سنهء هزار و صد و بيست و هفت ، مطابق ( 1093 يا 1094 ) شمسى متولد شده بود ؛ گاهى در استرآباد و زمانى ميان تركمانان بسر مىبرد . تا اينكه روزى با محمد زمان بيك بن محمد حسين خان قراموسانلو كه از طرف نادر شاه حاكم استرآباد بود نزاعى نمود ، و نادر جمعى را مأمور استرآباد و گرفتن وى كرد ، و آن جماعت بدان ولايت آمده و بسيارى از قاجاريه و غيره را بقتل رسانيده ، ليكن محمد حسن خان به طرف دشت تركمان رفت ، و بعد از قتل نادر باز