ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )
40
الفهرست ( فارسى )
گروهى از نصارى در فقه و احكام كتابهائى دارند كه از آن جمله كتاب سيهودس مغربى و مشرقى است كه هريك از اين دو كتاب شامل چندين كتاب در احكام است . و از علماى آنان در شريعت و فتوى ابن بهريز است كه نامش عبد يسوع بود ؛ وى در ابتداء مطران « 1 » حران « 2 » و بعد مطران موصل و حره « 3 » گرديد ؛ و چندين كتاب و رساله دارد كه از آن جمله : كتاب المرقس يعقوبى معروف ببادوى است ؛ و اين كتاب در جواب دو نامهايست در ايمان كه مرقس بابن بهريز نوشته و در آن وحدانيت اقنوم را كه يعقوبيه و ملكيه به آن معتقدند باطل دانسته است . و حكمت ابن بهريز بحكمت اسلام نزديك بود ، و بسيارى از كتب منطق و فلسفه را ترجمه كرده است . و از آن جمله قينون است كه ترجمههاى وى صحيحتر از ترجمهء ديگران و عبارات و الفاظش نيز بهتر از ديگران است . تيادورس ، بوشعبخت . و حزقيل ، و طماثاوس ، و يوسع بن بد ، از مترجمان و مفسرانى هستند كه ما در مقالهء علوم قديمه دربارهء آنان سخن خواهيم گفت . از جملهء علماى نصارى تاوماى رهاوى است كه رسالهيى بخواهرش نوشته و در آن جرياناتى كه ميان او و مخالفينش در اسكندريه رخ داده بود نگاشته است ، و ديگر لاليا مطران دمشق است و كتاب الدعاء از اوست ، و نيز ابو عزه اسقف حران است كه كتابى در انتقاد از نسطورس رئيس تأليف كرده ؛ و گروهى نيز بر رد او كتابهايى نوشتهاند .
--> ( 1 ) بزرگ و مهتر ترسايات ( منتهى الارب ) . ( 2 ) رجوع شود بصفحهء 18 حاشيهء 10 ( 3 ) حره نام چندين محل است و در اينجا ظاهرا قسمت جنوبى دمشق و سوريه مىباشد ( اعلام المنجد ) .