مكلى از مردم توزينه « 1 » و از كسانى بود كه در پيرى از شهر خود خارج شده و آبله گرفته بود ، او براى من نقل كرد كه پادشاه بزرگ تركان وقتى بخواهد بيكى از شاهان كوچك نامه بنويسد وزير خود را احضار و بوى امر مىكند كه تيرى را از ميان بشكافد ، و بر آن نقشهائى ترسيم نمايد كه دانشمندان ترك بر آن آگاهى دارند ، اين نقشها بر معانى مقصوده پادشاه دلالت داشته و مرسل اليه نيز آن را مىفهمد . و بعقيدهء او آن نقشهاى كوچك حكايت از معانى بسيارى كند و اين كار را وقتى كنند كه قصد مسالمت و ترك مخاصمت داشته باشند و در وقت جنگ نيز آن را به كار مىبرند ، و آن تيرها را براى هميشه نگاهدارى نموده و بمفاد آن وفادار هستند و اللّه اعلم . روسيه كسى كه بگفتارش اعتماد دارم به من گفت : يكى از ملوك كوهستان قبق « 2 » مرا برسالت نزد پادشاه روس فرستاد ، و بعقيدهء او روسها خطى دارند كه بر روى تخته چوب كنده‌كارى مىكنند و قطعه چوب سپيدى به من نشان داد كه بر آن نقشهائى ترسيم شده بود و من ندانستم كه آنها كلماتست يا حروف مفرده ، و اين است نمونهء آن : فرنگ « 3 » اين قوم خطى دارند شبيه خط روميان ولى سرراست‌تر و بهتر از آنست ، چه بسا آن را بر شمشير فرنگيان مشاهده كرده‌ايم ، وقتى ملكهء فرنگ به مكتفى « 4 » نامه‌يى بر حرير سفيد نوشته ، و بوسيلهء يكى از خادمان كه از طرف مغرب « 5 » به شهر او رفته بود براى او

--> ( 1 ) توزينه در فرهنگها بدست نيامد ظاهرا تورتونه است كه يكى از شهرهاى ايالت الكساندرياست كه در شمال ايتالى واقع است ( قاموس الاعلام تركى ذيل تورتونه ) و ممكن است توزين باشد كه دهستانى در حلب است ( معجم البلدان ) . ( 2 ) قبق نامى است كه جغرافىدانان عرب بسلسله كوههاى قفقاز داده‌اند ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 3 ) در متن فرنجه است و فرنجه يا افرنج Francs قبيله ژرمن است كه در قرن پنجم ميلادى در فرانسه متوطن گرديد و در شرق بطور اجمال بملل اروپايى اطلاق مىشود ( اعلام المنجد ) . ( 4 ) المكتفى بامر اللّه هفدهمين خليفهء عباسى است و وفاتش در 295 بود . ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 5 ) در نظر جغرافىدانان غرب ( مغرب ) باستثناء مصر شامل تمام سواحل شمال آفريقا ( طرابلس غرب ، تونس ، الجزاير و حتى اندلس ) است ( قاموس الاعلام تركى ) .