ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

33

الفهرست ( فارسى )

حرف ث و ت يكى ؛ و حرف ر ، و ز ، يكى ؛ و حرف ح و خ يكى ؛ و حرف ع و غ يكى ؛ و حرف ط و ظ يكيست . سخن دربارهء تركان و همجنسان ايشان اما ترك « 1 » ، و بلغر « 2 » ، و بلغار « 3 » ، و برغز « 4 » ، و خزر « 5 » ، و آلان « 6 » ، و اجناسى كه داراى چشمانى ريز و پوستى بسيار سفيدند خطى مخصوص ندارند جز قوم بلغر و تبت « 7 » كه به خط چينى و مانى مىنويسند ؛ و خط خزر عبرى است ؛ و از تركان چيزى كه بدست آمده اين حكايت است كه ابو الحسن محمد بن حسن بن اشناس آن را براى من نقل كرد و گفت : حمود حرار ترك

--> ( 1 ) ترك از ملل مشهور آسيا و در شمار اقوام تورانى و نژاد مغول است ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 2 ) بلغر - به اين نام چيزى بدست نيامد و شايد مراد مردم صربستان باشد كه پايتختشان بلغراد ، و نژادشان از مردم كوهستان كارپات بوده و با بلغارها امتزاج داشتند ( قاموس الاعلام تركى و معجم البلدان ذيل كلمهء صربستان و بلغراد ) . ( 3 ) بلغار از ملل معروف بالكان و از نژاد تاتارند كه بمرور زمان خوى اسلاو گرفتند و اصلا از درهء ولگا و كوهستان اورال مىباشند و مركز آن شهريست در كوههاى اورال بنام بلغار ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 4 ) برغز بگفتهء مسعودى قومى بودند در شمال درياى سياه ؛ و ياقوت حموى پس از نقل گفتهء مسعودى بودن آنها را از بلغاريان غلط دانسته است ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 5 ) خزر يكى از اقوام ترك است . اين قوم در شمال غربى درياى خزر يعنى در دو طرف رود ولگا و در مرز آسيا و اروپا سكونت داشتند ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 6 ) آلان قومى هستند كه در عصر اول ميلادى از آسياى وسطى آمده و در جنوب شرقى روسيه سكونت كردند و يك دسته از آنان بقفقاز در آمدند ( قاموس اعلام تركى ) . ( 7 ) تبت مملكت پهناوريست كه در آسياى وسطى و همسايهء چين است . مردم آن از مغول و چهرهء تاتارها را دارند ( قاموس اعلام تركى ) .