( و اسحاق كتابى بنام - كتاب القلم - دارد كه من آن را به خط خود او ديده‌ام ) اخبار بربرى محرر و فرزندان او در اينجا مقتضى دانستيم از بربرى ذكرى بميان آوريم ، و او اسحاق بن ابراهيم بن عبد اللّه ابن صباح بن بشر بن سويد بن اسود تميمى و سپس سعدى است . ابراهيم ، احول بود ، و اسحاق آموزگارى مقتدر و فرزندانش را داشت و مكنى بابو الحسين بود ؛ رسالهء در خط و كتابت دارد كه آن را تحفة الوامق ناميده و در زمان او كسى خوش‌خطتر و داناتر از وى باسلوب كتابت ديده نشده است . برادرش ابو الحسن نيز مانند او بود و رويهء او را پيروى مىكرد . فرزند او ابو القاسم اسماعيل بن ابراهيم ، و فرزند ابو القاسم ، ابو محمد قاسم بن اسماعيل بن اسحاق است و نيز ابو العباس عبد اللّه بن ابو اسحاق از فرزندان اوست . و اين گروه بىنهايت خوش‌خط و عارف بكتابت بودند . قبل از اسحاق مردى معروف به ابن معدان بود كه اسحاق از وى آموخت ؛ و از غلامان ابن معدان ، ابو اسحاق ابراهيم نمس است . و از جمله نويسندگان : - بنو وجه النعجه و ابن منير ، و زنفلطى ، و روايدى مىباشند . محمد بن اسحاق گويد ؛ از وزرا و نويسندگان « 1 » كه بامداد « 2 » مىنوشتند ابو احمد عباس بن حسن ، ابو الحسن على بن عيسى و ابو على محمد بن على بن مقله است . تولد ابن - مقله بعد از عصر روز پنجشنبه نه روز به آخر شوال سال دويست و هفتاد و دو بود ، و در روز يكشنبه دهم شوال سال سيصد و بيست و هشت وفات يافت . از كسانى كه با مركب « 3 » نوشتند برادر ابن مقله ، ابو عبد اللّه حسن بن على است كه فجر روز چهارشنبه سلخ ماه رمضان سال دويست و هفتاد و هشت به دنيا آمد و در ماه ربيع الآخر سال سيصد و سى و هشت وفات يافت ، و نظير اين دو نفر در گذشته تا زمان ما ديده نشده است ، و هر دو به پيكرهء خط پدرشان مىنوشتند . نام مقله على ابن حسن بن عبد اللّه ، و مقله لقب او بود . گروهى از خانواده و فرزندانشان در زمان حيات اين دو تن و بعد از آن ، بنويسندگى مشغول بودند ولى بپايهء اين دو نفر نرسيدند بلكه گاهى « 4 » بعضى از آنان حرفى در پى حرفى و يا كلمه‌يى بدان‌گونه مىنوشتند اما مرتبهء كمال مخصوص ابو على و ابو عبد اللّه بود . از فرزندان اين دو تن كه نويسنده بودند ابو محمد عبد اللّه ، ابو الحسن بن ابو على ، و ابو احمد سليمان بن ابو الحسن و ابو الحسين بن ابو على است ، و من قرآنى به خط جدشان مقله ديده‌ام . نام مشاهير تذهيب‌كنندگان قرآن يقطينى ، ابراهيم صغير ، ابو موسى بن عمار ، ابن سقطى ، محمد و فرزندش ،

--> ( 1 ) « ف » : ( الوزراء الكتاب ) « جب » : ( الوزراء و الكتاب ) . ( 2 ) مداد نوعى از مركب است كه خوش‌نويسان پيشين با آن مىنوشتند ( فهرست كتابخانهء دانشكدهء حقوق بقلم آقاى دانش‌پژوه ) . ( 3 ) در متن ( حبر ) است و حبر نوع ديگرى از مركب است كه در ساختن ، اندك فرقى بامداد دارد . براى آگاهى بيشتر رجوع شود به صبح الاعشى 2 ص 6 - 44 ( 4 ) « ف » : ( يبذر ) . « جب » : يندر .