و مالك بن دينار بردهء اسامة بن لوى بن غالب مكنى بابو يحيى ( و بقولى مالك بن دينار بن دادبهار بن دادبه ) نيز از نويسندگان قرآن بود كه براى كار خود اجرت مىگرفت و در سال صد و سى وفات يافت . و از جمله نويسندگان قرآن : - خشنام بصرى و مهدى كوفى ، در زمان خلافت رشيد بودند ، كه تاكنون همانندى نداشته‌اند ، و الفهاى خشنام بدرازاى يك ذراع بود كه به يك‌قلم كشيده مىشد . و ديگرى ابو حدى نويسندهء قرآنهاى نازك در دوران معتصم است كه از بزرگان كوفه بوده و در كار خود مهارت داشت ؛ و بعد از اينان از مردم كوفه ، ابن ام شيبان ، مسحور ، ابو خميره « 1 » ، ابن حميره ، و ابو الفرجى است كه در زمان ما حيات دارد . اما وراقانى كه قرآن را به خط محقق و مشق و امثال آن مىنوشتند عبارتند از : ابن - ابو حسان ، ابن حضرمى ، ابن زيد ، فيريابى ، ابن ابو فاطمه ، ابن مجالد ، شراسيو مصرى « 2 » ، ابن سير ، ابن حسن مليح ، حسن بن تعالى ، ابن حديده ، ابو عقيل ، ابو محمد اصفهانى ، ابو بكر احمد بن نصر و پسرش ابو الحسين كه من اين دو نفر را ديده‌ام . رونوشت نسخه‌يى كه به خط ابو العباس ابن ثوابه است در دوران بنى اميه اول كسى كه كتاب نمود قطبه است . وى اقلام چهارگانه را درآورد كه يكى از ديگرى استخراج شده است ، و قطبه در عربى يگانه نويسندهء روى زمين بشمار مىرفت . پس از وى ضحاك بن عجلان كاتب است كه در اوايل خلافت بنى عباس بود و بر قطبه فزونى داشت و كسى بپاى او نمىرسيد . پس از ضحاك ، اسحاق بن حماد كاتب است كه در زمان خلافت منصور و مهدى بود و بر ضحاك نيز برترى يافت . و اسحاق بن حماد شاگردانى مانند يوسف كاتب ملقب به « لقوهء الشاعر » داشت و برتر از هر نويسنده‌اى بود ، و از آن جمله ابراهيم بن مجشر « 3 » است كه بر يوسف برترى يافت . يكى هم شقير خادم است كه زرخريد ( بن قيوما ) آموزگار قاسم بن منصور بود و يكى نيز ثناء كاتبه كنيز بن قيوما « 4 » مىباشد ، و از آن جمله : عبد الجبار رومى ، شعرانى ، ابرش ، سليم خادم كه از منشيان و خادمان جعفر بن يحيى بود ، عمرو بن مسعده ، احمد بن ابو خالد ، احمد كلبى كاتب مأمون ، عبد اللّه بن شداد ، عثمان بن زياد العابد « 5 » ، محمد بن عبد اللّه ملقب بن مدنى ، و ابو الفضل صالح بن عبد الملك تميمى خراسانى مىباشند ، و اين اشخاص خطوط اصلى و موزون را چنان مىنوشتند كه هيچ‌كس آن توانائى را نداشت .

--> ( 1 ) « ف » . ( ابو حيره ) . ( 2 ) « ف » : ( شراشير ) . ( 3 ) « ف » : ( المحسن ) . ( 4 ) « ف » : ( فيوما ) . ( 5 ) « ف » . ( العائل ) .