آنان آمدند در هر طبقهء كه بودند . و جرير و فرزدق ( و هم رديفان آنها ) را در صدر اسلاميان قرار داده و بهترين اخبار آنها را تا آغاز دورهء عباسيان ( كه خداوند آنها را پايدار و مؤيد و برقرار دارد ) شرح داده است ؛ و ابن هرمه ، و حسين بن مطير ، و كسانى را ذكر كرده كه اشعارشان مورد استشهاد است ، و شماره اوراق آن بيش از پنج هزار ورق است . كتاب المستنير - در اخبار شاعران مشهورى كه بعد پيدا شده و شعر زيادى داشتند با منتخباتى از اشعارشان ، به ترتيب نسب و زمان آنان . و اولشان بشار بن برد ، و آخرشان ( ابو العباس عبد اللّه ) بن معتز ( باللّه رضى اللّه عنهما ) است و شماره اوراق اين كتاب شش هزار ورق به خط مرزبانى در شصت جلد سليمانى است « 1 » . الكتاب المفيد - داراى چندين « 2 » فصل است . فصل اول مشتمل بر اخبار شاعرانى كه در جاهليت و اسلام لقبى « 3 » داشتند . و اخبار كسانى كه بكنيه معروف بوده ، يا بكنيه پدر ( 4 ) شهرت داشته ، يا بمادرش شناخته شده ، و يا بجدش نسبت داده شده ، و يا بنام بردگانش خوانده شده ، يا بساير چيزهائى كه از اين قبيل مىباشد . فصل دوم - در روايتهائى كه دربارهء صفات شاعران و عيبهائى كه در بدن و صورت داشتند ، چون سياهى ، و كورى از يك چشم ، يا دو چشم ، و غشو « 5 » و پيسى . و عيبهائى كه در اعضاء بدن . از موى سر گرفته تا پا داشته‌اند . فصل سوم . در آئين و كيش شاعران چون شيعه ، اهل كلام ، خوارج ، و متهمان بمذهبى . و يهود . و نصارى و امثال آن . و آخرين فصل - در ذكر كسانى است كه در جاهليت براى تكبر و خودخواهى شعر گفتن را ترك كرده ، و در اسلام براى پابندى بديانت ، از گفتن شعر پرهيز داشته . و يا براى تظاهر ببرترى ، يا براى بزرگوارى نفس ، و يا براى عفت اخلاقى ، از مديحه‌سرائى ، و هجو كردن ، و عشقبازى و تغزل خوددارى كرده ، و كسانى كه شعرشان در يك زمينه بوده ، مانند سيد بن محمد حميرى ، و عباس بن احنف ، و همانند ايشان . ( كه بيش از پنج هزار ورق است ) . كتاب المعجم - و در آن شاعران را به ترتيب حروف تهجى آورده و آغاز آن از كسانى است كه اول نامشان الف و بعد آنهائى كه اول نامشان ب ، و به همين منوال تا آخر حروف هجاء « 6 » مشتمل بر پنج هزار نام ، با ذكر پاره‌اى از اشعار مشهور هريك از آنان . كه از هزار ورق بيشتر است . كتاب الموشح « 7 » در چگونگى انتقاد علما از شعر برخى از شاعران از جنبهء كسر « 8 »

--> ( 1 ) ف ( كتاب عدد ورقه عشرة آلاف ورقة فى المسنين بخطه فى سليمانى ) . ( 2 ) ف ( عدد فصول ) جب ( عدة فصول ) . ( 3 ) ف ( المقلين ) جب ( الملقبين ) . ( 5 ) ف ( و العمش ) جب ( و الغشو ) و غشو پرده‌ايست كه روى قلب و چشم پيدا مىشود ( اقرب الموارد ) . ( 6 ) ف ( اول اسمه الف الى حرف الياء ) . ( 7 ) ف ( الموسخ ) . ( 8 ) كسر - نا استقامتى وزن شعر ( اقرب الموارد ) .