و لحن « 1 » ، و سناد « 2 » ، و ايطاء « 3 » ، و اقواء « 4 » ، و احاله « 5 » و اضطرار « 6 » گفتار ، و هلهلة السنج « 7 » و سائر چيزهائى كه از معايب شعر بشمار مىرود - كه بيش از سيصد ورق است « 8 » . كتاب الشعر ، مشتمل بر فضائل شعر ، و توصيفى از محاسن ، و منافع و مضار ، و معايب آن و چگونگى انواع و اقسام ( و وزن ) و عروض آن ، و ذكر اشعارى كه برگزيدهء او بوده ، و پايهء ادبى گويندگان ، و اشعارى كه منحول و سرقت شده است ( و اين كتاب بيش از دو هزار ورق است ) . كتاب اشعار النساء - بيش از پانصد ورق « 9 » كتاب اشعار الخلفاء - بيش از دويست ورق . كتاب المقتبس - مشتمل بر اخبار نحويان بصره ( و ذكر ) اول كسى كه در آن سخنى گفته ( و كسى كه ) در آن تأليفى داشته و اخبار قاريان « 10 » و راويان از مردم بصره و كوفه ، و آنان كه ببغداد رفته و مقيم آنجا شدند . در حدود سه‌هزار ورق « 11 » . كتاب المرشد - ( و در آن ) اخبار متكلمان ( و اهل عدل و توحيد ، و شمهء از مجالسات و نظريات آنان ) ، در حدود هزار ورق « 12 » . كتاب اشعار ( ينسب ) الى الجن - در حدود يك‌صد ورق . كتاب الرياض - در اخبار دلباختگان ( كه به چند باب تصنيف شده ) و مشتمل است بر - بيانى در عشق و منشعبات آن ، و آغاز و پايان آن ، و نامهائى كه لغويان به آن داده ، و انواع آن نامها ، و مشتقات آنها ، با ذكر پاره‌اى شواهد از اشعار دورهء جاهليت ، و مخضرميان ، و اسلاميان ، و شاعران بعد از آنان ( بيش از ) سه‌هزار ورق . ( كتاب الرائق - در اخبار مغنييان ، كه بيش از هزار و ششصد ورق است ) .

--> ( 1 ) لحن - خطا در اعراب كلمه ( اقرب الموارد ) . ( 2 ) سناد - در شعر عرب اختلاف حذو است و اختلاف تأسيس ( المعجم فى معايير اشعار - العجم ص 277 ) ( 3 ) ايطاء - باز گردانيدن قافيتى است دو بار ( المعجم . ص 278 ) . ( 4 ) اقواء - اختلاف حذو و توجيه است ( المعجم ، ص 276 ) . ( 5 ) احاله - اشاره بيك واقعهء در شعر است ( فرهنگ دوزى - عربى فرانسه ) . ( 6 ) ف ( اضطراب ) . ( 7 ) هلهلة السنج - سخيف بودن نسج شعر ( المنجد ) . ( 8 ) ف ( عدد ورقه ثلاثمائة ورقة ) . ( 9 ) ف ( ششصد ورق ) . ( 10 ) ف ( الفراء ) جب ( القراء ) ( 11 ) ف ( هشتاد ورق ) . ( 12 ) ف ( كمتر از صد ورق ) .