شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )

ديباچه 83

نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )

داريم : 1 - هرمس مصرى كه همان « ابنجهد » يا « ابنگهد » يا « ايونگهد » يا « ويونگهان » نوادهء كيومرث كه همان خنوخ يا اخنوخ عبرانى و ادريس عربى و طاغوت مصرى است كه پيش از طوفان بوده است . او هرمها و مداين خاك يا شهر مردگان و كوه برپا يا برابى را در اخميم ساخته و هنرها و دانشها را در آن نگاشته و سى صحيفه آورده است . 2 - هرمس بابلى كلدانى استاد فيثاغورس كه پس از طوفان بوده و رياضى و پزشكى از او است او را رهبر شهر فيلسوفان خاورى يا شهر فيلسوفان فارسى يا شهر كلدانيان خوانده‌اند . 3 - هرمس فيلسوف استاد اسكلپيوس كه پس از طوفان ميزيسته و جهان‌گرد و جهان‌شناس و كيميايى و نگارندهء « الحيوانات ذوات السموم » بوده است . سرچشمهء اين داستان الالوف ابو معشر بلخى است . بنگريد به : البدء و التاريخ 2 : 97 و 143 و 148 و 3 : 7 و 11 ، فهرست 352 و 353 ، ابن جلجل 5 - 10 ، صوان الحكمه 84 و 98 ، صاعد اندلسى 18 و 19 و 40 ، ابن فاتك 7 ، الملل و النحل 2 : 202 ، قفطى 1 - 7 و 346 و 350 ، ابن ابى اصيبعه 1 : 16 و 17 ، مختصر الدول 11 و 12 ، ديباچهء لطفى سيد كج - شهرزورى 1 : 55 ، دائرة المعارف اسلامى 3 : 479 - سزگين 6 : 63 و 7 : 25 و 143 . در دنبال داستان هرمس و ادريس از صاب كه همان طاط پسرش يا طاطى شاگردش باشد ياد كرده‌اند . گفته‌اند كه صابئيان پيروان همين صاب هستند و حنفاء در برابر آنها هستند ( ابن فاتك 26 - قفطى 8 - ابن العبرى 12 - شهرزورى 1 : 84 ) . گفتگوى اين دو گروه است كه شهرستانى در الملل و النحل و قاعدهء بيستم نهاية الاقدام ( ص 461 - 467 ) و امام رازى در مفاتيح