شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 60
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
كه دفتر او تا روزگار سمپليكيوس بوده است ولى گردآورندگان خود آن را در دست نداشتند و از گزيدهاى از آن كه آئتيوس ساخته بود بهره مىبردند . استوبائوس و تئودوره و نمسيوس امسى از اين گزيده سود بردند . اين گزيده با جنگ آريوس ديديموس بسيار همانند است . آئتيوس مشائى بوده ولى ديديموس به رواقيان گرايشى داشته است . آئتيوس پس از اگوستوس ميزيسته و بايستى تا روزگار آنتونيوس ميان سالهاى 120 و 180 زندگى كرده باشد . او دفتر اصلى ثئوفرستوس را نمىخوانده بلكه جنگى را كه از روى آن ساخته شده است . اين جنگ را ديلز « وتوستا پلاسيتا » ( سخنان پسنديدهء ديرينه ) مىنامد . ( ريوو 320 ) . بارى از ثئوفرستوس به جز تاريخ انديشهء طبيعيان دفترى ديگر مانده بنام De Sensus و انديشهء دانشمندان پيش از سقراط از اين دو شناخته مىشود و پارهاى از دفتر دوم در دو نسخهء سدهء چهاردهم مسيحى ديده مىشود . چنان كه ياد كردهام گزيدهء دفتر ثئوفرستوس بنام « وتوستا پلاسيتا » « 65 » ( سخنان پسنديدهء ديرينه ) است و رنگ رواقى دارد و گويا پيش از 50 پ م به نگارش در آمده است . آئتيوس « 66 » ( نزديك 100 م ) از آن بهره برده و پلوتارخوس دروغين ( نزديك 150 م ) از آن گرفته است و ازو به جنگ يا استروماتيس « 67 » ، اوسبيوس « 68 » رسيده است . اين گزيده كه در اين جنگ آمده است بسيار ارزنده است . اوسبيوس در 260 تا 340 بوده و جنگ او هنوز هم هست . در تاريخ فلسفهاى كه به جالينوس بستهاند و گويا در 450 تا 650 ساخته شده و در دست هست نيز از همان پلوتارخوس دروغين آورده شده است .
--> ( 65 ) - Vetusta Placita ( 66 ) - Aetius ( 67 ) - Stromatis ( 68 ) - Eusebius