شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 142
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
نهج البلاغة نيز سرگذشت چند فيلسوف را آورده است . ناصر الدين عمدة الملك منتجب الدين منشى يزدى آن را بنام درة الاخبار و لمعة الانوار براى غياث الدين محمد همدانى وزير در 725 - 736 به فارسى در آورده است با انداختن پنج سرگذشت و افزودن سرگذشتهاى سهروردى و امام رازى و خواجهء طوسى و خواجه رشيد همدانى و با دگرگونىهاى ديگر . محمد شفيع لاهورى آن را از روى تنها نسخهء آن كه در دانشگاه پنجاب است دو بار چاپ كرده است : يكى در 1929 در مجلهء OGM دومى همراه با متن در 1935 ( 1350 ) يك بار ديگر هم از روى چاپ دوم با حواشى شادروان سيد محمد مشكاة در تهران در 1318 خ چاپ شده است . 26 - ابو الخير حسن بن سوار ابن الخمار ( 331 - 408 تا 421 ) شاگرد يحيى بن عدى ( بيهقى 12 - قفطى 164 - ابن ابى اصيبعه 1 : 223 ) و مترجم تاريخ فلاسفهء فرفوريوس و « پربلماتا فيزيكا » از ثئوفرسطوس كه در جماهر بيرونى ( 258 ) بندى از آن هست و سنگ نامهء ايتيوس آمدى كه بيرونى در همان جا ( 100 و 117 ) از او ياد كرده و بندى از آن آورده است . او راست « مقالة فى سيرة الفيلسوف » كه بايد سرگذشت ارسطو باشد ( اشتاين شنايدر ص 31 ) و از اوست يادداشتهاى منطقى در نسخهء كهن منطق پاريس كه بدوى در منطق ارسطو و خليل جر در مقولات ارسطو آنها را آوردهاند ، و براى تاريخ منطق نزد ما بسيار ارزنده است . از اوست مقالة فى امتحان الاطباء كه براى مامون خوارزم شاه ساخته است . شاگردش ابن هندو در مفتاح الطب از وى بسيار بهره برده ، و در باب چهارم آن از گفتهء او آمده كه پادشاه ايران از ابقراطيس درخواست كه به اين سرزمين برود و او نپذيرفت و در باب ششم از داستان كسى كه دشمن پزشكى بوده است با