شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 141
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
حكيم است . پس شايد بتوان گفت كه همين معين الدين غزنوى مؤلف ذيل دوم صوان الحكمة يا اتمام التتمة يا تتمة التتمة يا الرسالة الملحقة بكتاب تتمة صوان الحكمة است . و اين ذيل همان كتاب سر السرور است و طبقات شعراى حكيم و فيلسوف ، و او شايد همان كسى باشد كه از صوان الحكمة گزين كرده و منتخب آن را ساخته است ، تا بررسيهاى دانشمندان بكجا انجامد . فريد خراسان ظهير الدين ابو الحسن على بن ابى القاسم زيد بن الحسن بيهقى ( نزديك 493 - 565 ) تتمة صوان الحكمة را كه دنبالهء صوان الحكمة است ميان 553 و 565 ساخته و سرگذشت و سخنان دانشمندان فيلسوف ايرانشهرى از حنين بن اسحاق تا سيد اسماعيل گرگانى را در آن گذارده است . آن را محمد شفيع لاهورى در همين شهر در 1351 ( 1935 ) با حواشى و محمد كرد على در دمشق در 1365 چاپ كردهاند . من در مجلهء آينده در دو گفتار و در ديباچهء ترجمهء فرمان مالك اشتر از بيهقى و نگارشهاى او سخن داشتهام . در فهرست استورى ( 1 : 1105 و 1350 ) از آن و ترجمهء آن ياد شده است . در فهرست آستان رضوى ( 3 : 8 ش 24 تاريخ ) آمده است آن را بيهقى در خوارزم در 599 به پايان برده است ، و اين شايد تاريخ نسخهاى را نشان ميدهد . همين بيهقى در تاريخ بيهق ساختهء ميان 562 و 565 كه در آن از سالهاى 551 و 555 و 460 و 561 و 562 ( ص 23 و 71 و 41 و 117 و 283 و 284 چاپ تهران ) ياد كرده است هم از برخى از فيلسوفان ايران به ويژه سرايندگان آنان نام برده است . قارى سيد كليم إله حسينى در ديباچهء انگليسى چاپ خود از تاريخ بيهق ، تاريخ الحكماء قفطى و نزهة الارواح شهرزورى را با تتمهء او سنجيده است ( ص 48 - 55 ) او در وشاح الدمية ( نيز درة الوشاح ) و گزارش