عزيز الدين النسفي أو مير سيد علي الهمداني

27

راز ربانى ( اسرار الوحى سبحانى ) در شرح حديث قدسيه معراجيه ( فارسى )

است . چنان كه مىبينيم ، انتساب اين رساله به مير سيد على همدانى اشتباه است . كاتب مجموعهء خطى / 4250 به نام على اصغر ابراهيم « 1 » ، اين رساله را جزو رسائل على همدانى شمرده است . همين طور كاتب نسخهء خطى 2108 تاشكند ، ج 3 ، مىنويسد كه شخصى به نام « ابو الليث نصر بن محمد بن ابراهيم سمرقندى » فكر مىكند اين رساله از آثار مير سيد على همدانى است . نويسندگان بعدى ، به اين نسخ استناد كرده ، رساله را از آن على همدانى پنداشته‌اند . . . « 2 » ج - در مقدمهء محققانهء ماريژان موله ( به زبان فرانسه ) ، بر كتاب انسان كامل نسفى كه مبتنى بر تحقيق آثار عزيز است ، ذكرى از اثر مذكور نيست ؛ و هم محقق محترم آقاى دكتر مهدوى دامغانى در مقدمهء خود بر كشف الحقايق نسفى ، متعرض اين رساله نشده‌اند . د - تاريخ ادبيات دكتر صفا در انتساب آن به « نسفى » يا « مير » ساكت است . مرحوم دكتر غنى نيز در بررسى عرفاى قرن هفتم ، بيان احوال نسفى ، سخنى از اين نوشته ندارد . « 3 » رساله از كيست ؟ چاره‌اى نمىماند مگر مراجعه به ترجمهء احوال و شيوهء آثار عزيز و مير ؛ با عنايت به اين مسأله كه بطور يقين مأخذ نگارش كاتب تبريزى و محرر خراسانى يكى نبوده ، هر

--> ( 1 ) . اگر منظور مؤلف ، نسخهء كتابخانهء ملك باشد كه به شمارهء 4250 ثبت است . در پايان مجموعهء كاتب آن « ابوذر بن عبد الله سبزوارى » ذكر گرديده است . ( 2 ) . احوال و آثار مير سيد على همدانى ، دكتر محمد رياض ، مركز تحقيقات فارسى ايران و پاكستان ، صفحهء 205 . ( 3 ) . تاريخ ادبيات دكتر صفا ، ج 3 ، ص 1225 و ص 7 - 1996 .