عزيز الدين النسفي أو مير سيد علي الهمداني
26
راز ربانى ( اسرار الوحى سبحانى ) در شرح حديث قدسيه معراجيه ( فارسى )
1 . در فهرست مجموعههاى خطى 2398 / كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران و 4379 / كتابخانهء ملك تهران و 4279 / كتابخانهء ملك تهران در شمارهء رسائل متن ، نام رساله و نويسندهء آن چنين آمده است : كتاب الاحاديث المعراجيه مع الشرح للشيخ عزيز نسفى 2 . در مجموعهء شمارهء 2398 / كتابخانهء ملك تهران تحرير 907 ه ، متعلق به مير سيد على همدانى ، رسالهء مذكور ، اولين نسخه از مجموعهاى است كه تحت عنوان اسرار الوحى سمت تحرير يافته . در آغاز رساله ، نام نويسنده مترجم يا شارح نيامده ، انجام رساله نيز افتاده است . وجود رساله در مجموعهء فوق ، آن را منتسب به سيد نموده است . در پايان مجموعه آمده است : تمام شد مصنفات حضرت سيادت مآبى قطب المحقيقن اميز سيد على همدانى . 3 . در فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء گنجبخش پاكستان تأليف احمد منزوى ، ص 556 ، 658 و 756 ، تحت عناوين اسرار وحى ربانى ( اسرار شب اسراء ) ، رسائل مير سيد على همدانى و كشف الاسرار ( شرح اسرار الوحى ) ، رسالهء مورد بحث به نام عزيز نسفى و مير سيد على همدانى ضبط گرديد . رسائل فوق عموما متعلق به سدهء 12 ه . است . 4 . در مأخذ ديگرى كه ترجمهء احوال نسفى يا مير سيد على همدانى آمده است - چون نفحات الانس ، مجالس المؤمنين ، روضات الجنان ، رياض العارفين ، حدائق الحقائق و . . . سندى مبنى بر تعلق رساله به يكى از دو شارح ديده نشد . 5 . مآخذ جديد نيز گرهى از اين مشكل نمىگشود : الف - در مقدمهء ذخيرة الملوك مير سيد على همدانى ، صفحهء چهل و هفت ، شمارهء شانزده ، رسالهء اسرار وحى جزو مصنفات مير به حساب آمده است . ب - مؤلف محقق احوال مير سيد على ، ذيل عنوان « كتب و رسائلى كه اشتباها به مير سيد على همدانى منسوب كردهاند » ، انتساب مذكور را مردود دانسته ، مىنويسد : اين رسالهء مفصل ، دربارهء احاديث معراج رسول ( ص ) است . روايات آن با استناد به حضرت امام جعفر صادق ( ع ) بيان گرديده و مشتمل بر گفتوگوى حضرت رسول ( ص ) با خداوند متعال در حين معراج مىباشد . رساله داراى صد برگ