عزيز الدين النسفي أو مير سيد علي الهمداني
24
راز ربانى ( اسرار الوحى سبحانى ) در شرح حديث قدسيه معراجيه ( فارسى )
تصحيح بضرورت ، تصحيح متن در مرحلتى چند به عمل آمد : 1 . برابر نهادن نسخ در دست ، و تعيين وضعيت هر يك 2 . برابر نهادن تراجم حديث و مقايسهء آن با ترجمهء اسعد افندى ( ناسخ التواريخ ) و . . . 3 . برابر نهادن متن حديث و مقايسهء آن با ارشاد القلوب ديلمى ، بحار الانوار مجلسى ، جواهر السنيه شيخ حرّ عاملى و ناسخ التواريخ سپهر . 4 . مراجعه به مآخذ و منابع ديگر : الف - در رفع اشكالاتى كه همچنان باقى مانده بود ؛ ب - شناختن نويسندهء رساله ؛ ج - در انطباق حكايات و قصص . . . گزارش كار 1 . محرّران خاتون آبادى ، نهايت امانتدارى را در استنساخ مرعى داشته بودند ؛ تا آنجا كه اغلاط متن در دست را هم عينا منتقل نموده ، هيچ كوششى را به غير از تحرير با خطى زيبا و آراسته ، در نسخهبردارى مجدد به عمل نياورده بودند . پس نسخ آنان جز در مواردى قليل به كار نيامد . 2 . نسخهء منسوب به ميرسيد على را با نسخهء كتابخانهء صفوى ، تفاوتى چند است ؛ كه توجه بدان ، خالى از لطف نيست . الف - رسم الخط دو نسخهء برابر نيست و در موارد بسيارى با هم متفاوت است . ب - تقديم و تأخير حكايات . ج - كاستيها و اضافات در متن و حديث . د - اختلاف بسيار در ترجمه و شرح ، هم از حيث مطالب و هم از جهت شيوهء نگارش ؛ تقديم و تأخير افعال ؛ حذف آنها و ساير موارد . ه - اختلاف در عناوين ابيات و اشعار و حكايات : در نسخهء مير ، هيچ يك از مطالب مربوط به بزرگان متصوفه با عنوانى خاص نيامده ، فقط با خط درشت و رنگ متفاوت ،