رمزى نازك - كمال نبوت از روى نبوت به كثرت است : فانى اباهى بكم الامم يوم القيامة . و تحقق « 1 » ولايت در وحدت كه : لا يسعنى فيه ملك مقرب ، و اگرچه قوت نبوت به حسب قوت ولايت است ، كه نور او به مثابت نور قمر از آفتاب كه آن نبوت است مستفاد است ، ليكن مخالفت از وجه وحدت و كثرت است « 2 » كه : وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَّزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ ( 18 / 17 ) . نكته - مبدأ ولايت غير نبى نبوت است و مبدأ نبوت نبى ولايت : قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي ( 3 / 31 ) . دقيقه - باشد كه ولى غير نبى از خاصيت متابعت به مقامى برسد كه از ولايت نبى به دو فيض رسد ، و اتحاد تا غايتى انجامد كه نبى از وجه نبوت محض در بعضى امور تابع وى شود ، و به حقيقت متابعت خود كرده باشد در مرتبهء دوم ، و حينئذ « 3 » اثبات مخالفت در غير نبوت خاتم النبيين ( ص ) اتفاق افتد : هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً ( 18 / 66 ) ، هذا فِراقُ بَيْنِي وَ بَيْنِكَ ( 18 / 78 ) . دقيقه - از سعت دايرهء ظهور خاتم النبيين - صلى اللّه عليه و سلم - كه مظهر اسم الرحمن است و آن غايت كمال نبوت و صفاى مظهريت « 4 » است ، ولايت تام به ظهور آمد ، تا جامع مخالفات دايرهء طرق گشت ، و سعادت در متابعت او - صلى اللّه عليه و سلم - منحصر شد ، و صورت مخالفت در اجتهادات و « 5 » احكام آمد « 6 » ، و اصول بر يك اساس قرار گرفت ، و مجتهد احكام اگر چه مخطى بود مصيب « 7 » گشت : وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ ( 21 / 107 ) . دقيقه - چون عارف بدين مقام متحقق گردد ، يعنى از ولايت بىواسطهء ديگرى

--> ( 1 ) - ه : تحقيق ( 2 ) - ج ، د : آن است ( 3 ) - الف : و جمع به ( 4 ) - ج ، ه : مظهر ( 5 ) - ج ، د : « و » ندارد . ( 6 ) - ب ، ه : افتاد ( 7 ) - ج ، د : مثيب