خداوند مبدأ كل است و كل به دو بازگشت دارد چون اين را دانستى ، اين را هم بدان كه حق‌تعالى و تقدس مبدأ كل ( پديدآورنده همگان ) و بازگشت‌دهنده همگان است : « وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ » - و كارها يكسره به او بازگشت دارد - هود / 123 » و : « إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ » - و عاقبت كارها سوى خداست - لقمان / 22 » و « وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ » - و سرانجام سوى اوست - آل عمران / 28 » و ناگزير بايد كل - قبل از تكوينش در او - باشد ، چون آشكار است كه خداوند بوده و هيچ چيزى با او نبوده است ، و او اكنون همان‌گونه كه بود مىباشد . ذات حق تعالى ام الكتاب است و علمش كتاب مبين و آينه ذات بنابراين ذات حق‌تعالى به اعتبار اندراج كل در آن ( ذات ) امّ الكتاب است و علمش ، به اعتبار تفصيل آن‌چه كه در ذات مندرج است - و نيز به سبب ظهور آن‌چه كه در ذات پنهان است بدان ( علم ) آشكار مىگردد - كتاب مبين است ، پس علمش به ذات خودش مستلزم علمش به تمام اشيا مىگردد . چون تمام اشيا در آن مندرج‌اند . مانند اندراج درخت در دانه . پس علمى را كه درباره‌اش گفتيم كتاب مبين است ، آينه ذاتى است كه همان ام الكتاب است و ذات در آن ظاهر مىباشد ، زيرا علم 14 ، نخستين چيزى است كه ذات بدان تعين مىيابد ، بنابراين ذات عبارت از ام الكتاب - از حقايق الهيه - است و علم ، عبارت از كتاب مبين - از حقايق الهيه - چنان‌كه علم عبارت از ام الكتاب - از حقايق كونى - است و لوح محفوظ ، عبارت از كتاب - از حقايق كونى - است .