محمد رياض

44

احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )

برخورد دوم اهالى كشمير با سلطان محمود سبكتكين غزنوى ( 387 - 421 ه ) بوده است . در سال 404 ه . سلطان محمود با آنند پال ( حكمران لاهور وملتان ) جنگ كرد وأو را شكست داد . حكمران كشمير بنام سانگاراما هم درين جنگ بحكمران لاهور وملتان كمك نظامى داده بود . محمود براي كينه‌كشى وانتقامجوئى در فصل زمستان همانسال به كشمير حمله كرد . دربارهء اين حمله در تاريخ حسن آمده است : « . . . در سال 404 ه سلطان ، بكشمير رسيده بود بتعاقب ترى لوچن‌پال ( پسر آنند پال ) حاكم لاهور . . . چون موكب منصور از راه راجور سايه انداز خطهء كشمير گشت ، راجهء آنجا بزور اقبال استقبال كرده تحايف وهداياى غريب وعجيب نزد حكومت گذرانيد . سلطان بحال أو أبواب احسان مفتوح داشته ، خراج شاهى معمول كرده بر مملكت خود بدستور قائم ساخت . . . سلطان از درهء كشمير غنيمت بىشمار گرفته جمعى كثير را بدين اسلام آشنا كرده يكماه در سير كشمير گذرانيده به غزنين آمد » ولى بعضي از لشكريان مسلمان أو در كشمير باقي ماندند . « 126 » » ولى سلطان كشمير بد عهدي كرد ومانع اداى خراج گرديد سلطان محمود دوباره در زمستان سال 413 « 127 » بكشمير حمله كرد ولى بنا بر دشوار گذارى وبرف‌بندى راهها موفق نشد كه بآن خطه ورود كند . محمود در حملهء أول فقط قسمت جنوبي كشمير يعنى جامون را گشوده بود وآن هم بنابر بدعهدى حكمران كشمير بىنتيجه ماند . سلطان بعد از آن نيز از فكر فتح كشمير غافل نبوده وشعراى دربار أو نيز در تحريك سلطان ميكوشيده ودر اشعار خود آرزوى ديدن كشمير را ميآورده‌اند مثلا فرخى سيستانى ( م 429 ه ) ميسرايد : گاهست كه يكباره به كشمير خراميم * از دست بتان پهنه كنيم از سر بت‌گوى شاهيست بكشمير اگر ايزد خواهد * امسال نيارامم تاكين نكشم ز وى ودر جايى خطاب به أمير محمد بن سلطان محمود ميگويد :

--> ( 126 ) - جلد دوم ، ص 84 و 85 . ( 127 ) - در زين الاخبار گرديزى ، ( ص 185 ) سال حمله را 412 نوشته است . تهران 1346 شمسي .