محمد رياض

سخن مدير وپيشگفتار 26

احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )

« واقعات كشمير يا تاريخ اعظمى » « 1 » از محمد أعظم ديده مري بن خير الزمان مجددى كشميرى و « تحايف الأبرار يا تاريخ كبير » از حاج مسكين امرتسرى ونيز كتاب مفصلى در دو مجلد بزبان انگليسى بنام « كشير » از مرحوم حاج دكتر صوفي قابل ذكر ميباشد . « خلاصة المناقب » و « مستورات » اهميت اساسى دارند . مؤلف خلاصة - المناقب يكى از مريدان پرشور سيد على است كه در چهارده سالهء آخر زندگانى سيد با أو در ارتباط كامل بوده . وبراساس مشاهدات عيني خود وآنچه از خود سيد وديگران شنيده ، اين كتاب را در سال 787 ه . در ختلان تأليف نموده است . اين اولين كتابي است كه سالى بعد از وفات سيد على در شرح أحوال ومناقب أو نگارش يافته است . اين كتاب اگرچه مثل « مناقب العارفين » احمد افلاكى مضامين صوفيانه وبخشهاى عارفانه دارد ولى راجع بزندگانى وفعاليت‌هاى گوناگون سيد هم مطالب فراوان دارد ويكى از مآخذ معتبر واساسى است . « 2 » صاحب رسالهء « مستورات » بعضي مطالب را از « خلاصة المناقب » اقتباس كرده ولى مطالب تازه‌اى هم به روايت از أصحاب ومريدان سيد على ذكر كرده است . حيدر بدخشى يكى از أصحاب شيخ عبد اللّه برزش آبادي طوسي است « 3 » كه

--> ( 1 ) - اسم كتاب « تاريخ اعظمى يا تواريخ اعظمى » است و « واقعات كشمير » نام تاريخي كتاب وسال تأليف آن به حساب أبجد است ( 1148 ه . ) ولى اسم تاريخي آن بيشتر شهرت دارد . ( 2 ) - خانم دكتر سيده اشرف بخارى با تصحيح وتحشيهء اين كتاب باخذ درجهء دكترا از دانشگاه پنجاب ، لاهور نائل آمده‌اند ( 1967 م ) ( 3 ) - در مقدمه رسالهء « كمالية » ذكر اين شيخ ومريدان أو آمده است ويكىشان همين شيخ حيدر بدخشى ( تحقيق در نظم ونثر فرقهء ذهبية با توجه بأصول عقائد ابن سلسله پايان‌نامهء دكترى أسد اللّه خاورى 1336 ه . ش . ) مشروح‌ترين گزارش از أحوال شيخ برزش آبادي در « روضات الجنان وجنات الجنان » ( جلد دوم ) است . سال وفات أو در اين كتاب 872 ه . ثبت شده وبر لوح مزار أو 869 ه . وقول أخير ظاهرا اشتباه است با سال وفات سيد محمد نوربخش .