عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
56
المسالك و الممالك ( فارسى )
( 135 ) - ماربين ( ماربانان ياقوت ) : از قريههاى اصبهان و در نيم فرسخى آن قرار دارد . ( 136 ) - برخوار : از نواحى اصفهان كه شامل چندين قريه مىشود . ( 137 ) - قهستان ( قوهستان ) : منطقهاى كه حدود آن از اطراف هرات آغاز مىشود ، سپس در كوهستان ادامه يافته و تا نزديكى نهاوند و همدان و بروجرد امتداد مىيابد و تمام اين كوهها بدين نام باشند ، اما كوهستانهاى ما بين هرات و نيشابور بيشتر بدين نام معروفاند . ( 138 ) - براآن : قريهاى از نواحى اصفهان است . ( 139 ) - رويدشت : قريهاى از قريههاى اصفهان است . ( 140 ) - زرنروذ : نام رودى در اصفهان است ، اين رود در گوارائى و پاكيزگى شهره باشد ؛ از قريهاى موسوم به بناكان سرچشمه مىگيرد و . . . ( 141 ) - كرمان : ولايتى مشهور و ناحيهاى است بزرگ و آباد ، داراى سرزمينها و قريهها و شهرهاى وسيع . بين فارس و مكران و سجستان و خراسان و . . . ( 142 ) - اروند : نام كوهى است سرسبز و زيبا ، مشرف بر شهر همدان ؛ مردم همدان در اشعار و گفتههاى خويش از آن فراوان گويند . . . ( 143 ) - اردستان : استخرى گويد شهرى است بين كاشان و اصفهان و فاصلهاش تا اصفهان هجده فرسخ و در دو فرسخى أزواره ( زواره ) قرار دارد و . . . ( 144 ) - ساوه : شهرى نيكو ، بين رى و همدان و در ميان راه آن دو واقع است و فاصلهاش از هر كدام سى فرسخ باشد و در نزديكى آن شهرى است موسوم به آوه ؛ مردم ساوه سنى شافعى و مردم آوه شيعه امامى باشند و تا سال 617 آباد بود و توسط تاتارهاى كافر ويران شد و مردم آنجا به قتل رسيدند ؛ داراى كتابخانهاى بزرگ و در جهان بىنظير بود كه سوزانده شد . ( 145 ) - تيمرة كوچك و بزرگ : هيثم بن عدى گويد كه مساحت اصفهان هشت فرسخ در هشت فرسخ است و داراى شانزده رستاق باشد و در هر رستاق سيصد و شصت قريه قديمى غير از قريههاى نوبنياد وجود دارد كه از جمله آن تيمرة كبرى و تيمرة صغرى است . ( 146 ) - جابلق نيز رستاقى است در اصفهان كه نامى در تاريخ دارد ؛ جنگ ميان قحطبة و داوود بن عمر بن هيبره جهت جنگ با عبد الله بن معاويه بن عبد الله بن جعفر بن ابى طالب در اين منطقه رخ داد . . . ( 147 ) - جوذرز : قلعه و دژى است در فارس و بسيار مستحكم . ( 148 ) - قصر اللصوص : صاحب الفتوح گويد هنگامى كه نهاوند فتح شد ، بخشى از سپاه مسلمانان به همدان رفته ، در كنگاور اتراق كردند و در آنجا مركبهايشان به سرقت رفت ، لذا آن منطقه قصر اللصوص خوانده شد و اين نام از آن زمان تاكنون باقى مانده است ، در اصل نامش قصر كنكور ( كنگاور ) بوده است .