عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
35
المسالك و الممالك ( فارسى )
پادشاه بتم ذو النعنعه ، پادشاه وردانه وردانشاه ، و پادشاه تركستان ؛ هيلوب خاقان ، جبغويه خاقان ، شابه خاقان ، سنجبو خاقان ، مانوش خاقان ، فيروز خاقان ؛ و پادشاهان كوچك تركستان عبارت از طرخان و نيزك و خورتكين و وغوزك و سهراب و فورك مىباشند . سكك « * » راه مشرق از سرمنراى 260 تا دسكرة دوازده منزل ( سكه ) و از مدينه السلام ( بغداد ) تا دسكرة ده منزل است ، سپس تا جلولا چهار منزل و از آنجا تا حلوان ده منزل و از حلوان تا نصيرآباد نه منزل است . از آنجا تا قرماسين شش منزل و تا خنداذ ده منزل ديگر ، سپس تا همدان سه منزل ، از همدان تا مشكويه 261 بيست و يك منزل ، از مشكويه تا رى يازده منزل و از رى تا قومس بيست و سه منزل و از آنجا تا نيشابور نوزده منزل است . راه كورههاى كوهستانى و واسط و اهواز 262 و فارس 263 وظيفه و مستمرى شهرزور 264 و صامغان 265 و دارآباد دو ميليون و هفتصد و پنجاه هزار درهم باشد . از حلوان تا شهرزور نه منزل و همچنين از حلوان تا سروان 266 ، شهر ماسبذان ، هفت منزل و از سروان تا صيمره 267 ، شهر مهرجانقذق 268 ، چهار منزل است . و خراج ماسبذان و مهرجانقذق سه ميليون و پانصد هزار درهم است . و از همدان تا قم چهل و هفت فرسخ راه باشد و خراج قم دو ميليون درهم است . و از زرقاء تا قم سه منزل و از قم تا اصفهان شانزده منزل و از ماذران تا نهاوند سه منزل و از مدينه السلام ( بغداد ) تا واسط عراق بيست و پنج منزل است و ابو نخيله گويد :
--> * سكة : محلى است كه پيكهاى آماده در آن منزل كنند ، از قبيل : رباط يا قبه ، يا خانه و امثال آن . ( مفاتيح العلوم ، خوارزمى ، ص 65 )