عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
26
المسالك و الممالك ( فارسى )
از رى تا مفضل آباد چهار فرسخ ، از آنجا تا كاسب شش فرسخ و از كاسب تا فريذين 155 هشت فرسخ مسافت باشد ، سپس تا خوار 156 شش فرسخ و از آنجا تا قصر الملح 157 هفت فرسخ راه است ، سپس تا رأس الكلب هفت فرسخ ، از آنجا تا سمنان 158 هشت فرسخ ، از سمنان تا آخرين نه فرسخ و از آن نقطه تا قومس 159 هشت فرسخ فاصله است ، لذا از رى تا قومس شصت و سه فرسخ راه است . سپس تا حداده 160 هفت فرسخ ، از آنجا تا بذش 161 نيز هفت فرسخ ، از بذش تا ميمند 162 دوزاده فرسخ ، از ميمند تا هفتكند هفت فرسخ و از آنجا تا اسدآباد 163 هفت فرسخ راه باشد ، سپس تا بهمنآباذ شش فرسخ ، از آنجا تا نوق 164 شش فرسخ و از نوق تا خسروجرد 165 نيز شش فرسخ فاصله است ، سپس تا حسين آباد شش فرسخ ، از آنجا تا سنكردر پنج فرسخ و از آن نقطه تا بيسكند پنج فرسخ و از بيسكند تا نيشابور هم پنج فرسخ فاصله باشد ؛ نيشابور 166 داراى قهندز ( كهندژ ) است و بدين صورت فاصلهء ميان بغداد و نيشابور به سيصد و پنج فرسخ مىرسد . نيشابور شهرهاى زام 167 ، باخرز 168 ، جوين 169 و بيهق 170 را شامل مىشود . سپس تا بغيس چهار فرسخ ، از آنجا تا حمراء شش فرسخ و از حمراء تا مثقب از راه طوس 171 ، پنج فرسخ راه است و از آنجا تا نوقان 172 پنج فرسخ ، از نوقان تا مزدوران شش فرسخ و از آنجا تا آبكينه هشت فرسخ و از آبكينه تا سرخس 173 شش فرسخ مسافت است كه مجموعا سيصد و چهل و پنج فرسخ مىشود . سپس تا قصر النجار سه فرسخ ، از آنجا تا أشترمغاك پنج فرسخ و از اشترمغاك تا تلستانه شش فرسخ مسافت باشد ، از آنجا تا دندانقان 174 شش فرسخ ، از دندانقان تا ينوجرد پنج فرسخ و از آنجا تا مروشاهجان 175 پنج فرسخ ديگر فاصله است كه جمعا سيصد و هفتاد و پنج فرسخ مىشود . شاعر دربارهء مرو قهندز ( كهندژ ) گويد : ادارت مرو رأس أبى السرايا * و أبقت عبرة للعابرينا