عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )

27

المسالك و الممالك ( فارسى )

از مرو دو راه وجود دارد كه يكى به شاش 176 و سرزمين تركستان و ديگرى به بلخ و طخارستان مىرسد . اما راه شاش و تركستان از مرو تا كشماهن پنج فرسخ و از آنجا تا ديواب 177 شش فرسخ و از ديواب تا منصف نيز شش فرسخ است ، و از آنجا تا احساء هشت فرسخ و سپس تا بئر عثمان سه فرسخ و از آنجا تا آمل 178 هشت فرسخ است ، لذا از مرو تا آمل سى و شش فرسخ راه باشد . اما از آمل تا رودخانه بلخ يك فرسخ و از آنجا تا فربر 179 يك فرسخ ، سپس تا حصن ام جعفر شش فرسخ صحراى سوزان است ، و از آنجا تا بيكند 180 شش فرسخ و نيم ، سپس تا درب ديوار بخارا 181 دو فرسخ است ، از آنجا تا ماستين 182 يك فرسخ و نيم و از ماستين تا بخارا نيز يك فرسخ و نيم است ، جمعا راه از آمل تا بخارا نوزده فرسخ باشد . و بخارا داراى قهندز ( كهندژ ) و شهرهاى كرمينية 183 ، طواويس ، بمجكت 184 ، وردانة 185 ، بيكند يا شهر بازرگانان و فربر باشد . و از بخارا تا شرغ 186 چهار فرسخ ، سپس تا طواويس سه فرسخ و از آنجا تا كوكشيبغن شش فرسخ است و در جنوب اين محل كوههاى چين قرار دارد ، و از كوكشيبغن تا كرمينيه 187 چهار فرسخ و از آنجا تا دبوسية 188 پنج فرسخ ، سپس تا أربنجن 189 پنج فرسخ و از آنجا تا زرمان 190 پنج فرسخ است ، سپس تا قصر علقمه پنج فرسخ و از آنجا تا سمرقند 191 دو فرسخ است ، لذا از بخارا تا سمرقند سى و نه فرسخ راه باشد . ابو التقى العباس بن طرخان گويد : سمرقند كند مند * بزينت كى أفكند از شاش نه بهى * همى شه نه جهى سمرقند داراى قهندز ( كهندژ ) است و شهرهاى دبوسيه ، أربنجن ، كشانيه 192 ، اشتيخن 193 ، كس 194 ، نسف 195 و خجنده 196 را شامل مىشود . از سمرقند تا بازكث 197 چهار فرسخ ، و از آنجا تا خشوفغن 198