عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )

23

المسالك و الممالك ( فارسى )

خبر مشرق پس از مشرق آغاز كنيم كه ربع مملكت است و از خراسان كه تحت حاكميت اسپهبذ باذوسبان و چهار مرزبان قرار دارد كه هر مرزبان در ربع خراسان مستقر است ؛ يك ربع خراسان از آن مرزبان مروشاهجان 106 و اعمال آن و يك ربع از آن مرزبان بلخ 107 و طخارستان 108 و ربع ديگر از آن مرزبان هرات 109 و بوشنج 110 و بادغيس 111 و سجستان 112 مىباشد ؛ ابن مفرغ گويد : و يوم هراة أسمعك المنادى * ذهبت تياسرا و دعا يمينا و ديگر ربع از آن مرزبان ما وراء النهر 113 است . راه مدينة السلام ( بغداد ) تا منتهى اليه خراسان از بغداد تا نهروان چهار فرسخ ، از آنجا تا ديربازما چهار فرسخ ، و از آن ديار تا دسكرة 114 هشت فرسخ و سپس تا جلولا 115 هفت فرسخ راه است . شاعر گويد : يوم جلولاء و يوم رستم * و يوم زحف الملك المقدم از جلولا تا خانقين 116 هفت فرسخ ، و از آنجا تا قصر شيرين 117 شش فرسخ فاصله است . حماد عجرد گفت : « خداوند دو درخت سدر قصر شيرين را فدا و قربانى دو نخل حلوان نمود . » هر كس قصد شهرزور كند از قصر شيرين تا ديزكران دو فرسخ و از ديزكران تا شهرزور هجده فرسخ راه در پيش دارد ،