عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )

148

المسالك و الممالك ( فارسى )

پادشاه به وقت رسيدن به سلطنت يكى بر آن‌ها افزوده بود و نمىدانستند - كه در اين خانه چيست ، تا آنكه لذريق آخرين پادشاه بر تخت سلطنت نشست و گفت كه من بايد بدانم در اين خانه چيست ؛ پنداشت كه در آن ثروت و جواهرات است ، لذا اسقفها و شماس « * » ها گرد او جمع شدند و اين كار را بر او بزرگ و خطرناك دانسته ، از وى خواستند تا آنچه را پادشاهان قبل انجام داده بودند ، انجام دهد . لذريق امتناع كرد و بر گشودن درب خانه اصرار ورزيد ، او را گفتند آن مقدار پول را كه مىانديشى در آنجاست ، برايت فراهم مىكنيم و تو از گشودن آن بپرهيز ؛ با آنان مخالفت كرد و در را باز كرد كه تصاويرى از عرب با عمامه و كفشها و نيزه‌ها و نيروهاى ايشان سوار بر اسب در آن خانه يافت ؛ پس از آن اعراب در همان سالى كه آن در را گشودند وارد سرزمينشان شدند . قتيبه بن مسلم در شهرى بنام بيكند ديگهائى را يافت كه با نردبان به بالاى آن مىرفتند . اين دايره‌اى است كه حكماء به شكل دنيا به تصوير كشانده‌اند و آشكارا نشان مىدهد كه خداوند متعال به لطف تدبيرش ، طبائع

--> * شماس : زيردست قسيس است و كسى باشد كه گروه خوانندگان و نوازندگان و خادمان قربانگاه ، به فرمان اويند . اين گروه داراى رتبه و مقام نيستند . ( مفاتيح العلوم ، خوارزمى ، ص 122 . )