عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
145
المسالك و الممالك ( فارسى )
سكك بريد در مملكت نهصد و سى سكه ، و بودجه چهارپايان و ارزش و ارزاق بندر - گاهها و صرافان براى يك سال صد هزار و نهصد و پنجاه هزار و صد دينار است . مسير راه بازرگانان يهودى راذانيه كه به زبانهاى عربى ، فارسى ، رومى ، فرنگى ، اندلسى و صقلبى سخن مىگويند و از مشرق تا مغرب و از مغرب تا مشرق از راه دريا و خشكى سفر مىكنند ، از مغرب بنده و كنيز و ديباج و خز و فراء و سمور و شمشير آورده و سوار بر قايق به درياى غربى وارد و از فرما خارج مىشوند و كالاهاى خود را بر پشت گرفته تا درياى قلزم مىبرند و اين فاصله بيست و پنج فرسخ باشد ، سپس در ساحل شرقى قلزم به كشتى نشسته ، تا جار 701 و جده و بعد به سند و هندوچين مىروند و از چين مشك و عود و كافور و دارچين و غيره را با خود حمل مىكنند تا آنكه به قلزم بازگردند و از آنجا به فرما حمل نمايند ، سپس از درياى غربى به كشتى نشسته و شايد هم با كالاهايشان به قسطنطنيه تغيير مسير بدهند و آن را در روم به فروش رسانند و شايد هم با امتعهء خويش به جانب سرزمين فرنگ سفر كرده و - كالاهايشان را آنجا بفروشند و اگر بتوانند كالا را از فرنگ ، درياى غربى به انطاكيه مىبرند و سپس سه منزل را در خشكى راه رفته از