طريق رودخانه فرات تا بغداد مىروند ، آنگاه وارد دجله شده تا أبله مىروند و از ابله به عمان و سند و هندوچين ، و تمامى آنها به يكديگر مربوط است . و اما مسير بازرگانان روس آنان از نسل ( جنس ) صقالبه هستند ، پوست خز و پوست روباه سياه و شمشير را از منتهى اليه صقلبه به درياى روم مىآورند ؛ يكدهم دارائى آنان را فرمانرواى روم مىگيرد ، و اگر از طريق تنيس ، رود صقالبه روند ، از بخمليج مركز خزر مىگذرند و يك دهم را فرمانرواى آنجا مىگيرد ، سپس راهى درياى گرگان شده تا در هر ساحلى كه دوست داشتند ، پياده شوند و قطر اين دريا پانصد فرسخ است ، و گاهى نيز كالاهايشان را بر شتران حمل نموده و از گرگان به بغداد منتقل مىنمايند ، مترجمان آنان بندگان صقلبى هستند و ادعاى مىكنند از نصارى بوده و جزيه مىپردازند . و اما مسير ايشان در خشكى گروهى كه از آنها جدا شوند از اندلس يا فرنگ خارج شده راه سوس اقصى و بعد طنجه را در پيش مىگيرند و سپس به افريقا ، مصر ، رمله ، دمشق ، كوفه ، بغداد ، بصره و آنگاه به اهواز ، فارس ، كرمان ، سند و هند سفر مىكنند و پس از آن به چين و شايد مسير روميه از سرزمين صقالبه و آنگاه به خمليج ، مركز خزر و سپس به درياى گرگان و از آنجا به بلخ و ما وراء النهر و پس از آن به ورت تغزغز و بعد هم به چين مىروند . آبادانى كره زمين به چهار بخش تقسيم شده است . از جمله آنها أروفى كه اندلس و صقالب و روم و فرنگ و طنجة تا حد مصر جزء آن است ، و لوبية كه مصر و قلزم و حبشة و بربر و آنچه وابسته به آن است را شامل مىشود و درياى جنوبى در آن باشد و در اين سرزمين خوك خشكى و شتر نر و بز نر يافت نمىشود ، و