السيد مرتضى العسكري

562

عقائد الإسلام من القرآن الكريم ( عقائد اسلام در قرآن كريم ) ( فارسى )

جايگاه « عقل » در مكتب اهل بيت عليهم السّلام ديدگاه مكتب اهل بيت عليهم السّلام در ارزش و كاربرى عقل ، ديدگاهى است متوسط ، كه از تندروى و يكسونگرى معتزله ، و كندروى و جمود ظاهربينان اهل حديث ، در امان است . شيخ مفيد [ متوفاى : 413 ه ] مىگويد : « اينكه مخالفان اماميه بگويند : « اخبار صريح بر امامت امامان شما به حدّ تواتر نمىرسد و اخبار آحاد حجّت نيست » ، مكتب ما را زيان نرساند و حجّت ما را بىاعتبار نكند . زيرا ، اخبار ما همراه و قرين با « دلايل عقلى » است ، دلايلى كه در گذشته مشروح آن را در وجوب امامت و صفات امامان آورده‌ايم ؛ دلايلى كه اگر - چنان كه مخالف ما پنداشته - باطل باشند ، « دلايل عقلى » وجوب نصّ بر امامان نيز باطل خواهد بود « 1 » . . . » و نيز ، مىگويد : « من به خواست خدا و توفيق او ، در اين كتاب ، تفاوت‌هاى مكتب شيعه و مكتب معتزله و مايه‌هاى جدائى ميان عدليّه شيعه و گروه عدليّه معتزله را اثبات مىكنم . » « 2 » شيخ صدوق ، محمد بن بابويه [ متوفاى : 381 ه ] مىگويد : « . . . خداوند به سوى هيچ سببى فرا نمىخواند مگر بعد از آنكه حقانيتش را در عقول تصوير كرده باشد ، و اگر آن را تصوير نكرده باشد دعوت و فراخوانى ناروا و حجت ناتمام است . زيرا اشياء ، گرد آمده

--> ( 1 ) - شيخ مفيد : « المسائل الجارودية » ص 46 چاپ كنگره جهانى هزاره شيخ مفيد ، قم 1413 ه . ( 2 ) - شيخ مفيد : « اوائل المقالات فى المذاهب و المختارات » .