و مىفرمايد : إِنْ حِسابُهُمْ إِلَّا عَلى رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ . [ نوح گفت : ] حساب آنان تنها با " پروردگار " من است اگر درك كنيد ! « 1 » مردم پس از حسابرسى يا مؤمنند كه به هر حال مشمول " رحمت " خدا قرار مىگيرند و يا غير مؤمن كه از رحمت خدائى بدورند . خداوند درباره مؤمنان فرموده : يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً . روزى كه پرهيزكاران را دسته‌جمعى به سوى خداى " رحمان " برمىانگيزيم . « 2 » آرى ، رحمت " ربّ العالمين " در آن روز ويژه مؤمنان است ، بدين خاطر نيز خداوند ، " رحيم " آخرت ناميده مىشود و واژه " رحيم " پس از " رحمان " مىآيد ، چنان كه فرموده : " الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( ) الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ " . ستايش ويژه " اللّه " پروردگار جهانيان است ( ) آن خداى " رحمان " و " رحيم " . زيرا رحمت « رحمان » در اين دنيا همه عالميان را در بر مىگيرد ، ولى رحمت « رحيم » ويژه مؤمنان است . و درباره غير مؤمنان و كافران فرموده : إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً ( ) لِلطَّاغِينَ مَآباً . . . جَزاءً وِفاقاً . راستى را كه جهنم كمينگاهى است سخت ( ) و بازگشتگاهى براى نافرمانان . . . كيفرى برابر [ با آنچه مىكردند ] « 3 » به همين سبب نيز ، " ربّ العالمين " مالك روز جزا ناميده شده ، چنان كه فرموده : الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( ) الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ( ) " مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ " . بنا بر آنچه آورديم ، " ربّ " هم " رحمان " است و هم " رازق " ، هم " رحيم " است و هم " تواب " و هم " غفور " و هم واجد ديگر اسماى حسناست .

--> ( 1 ) - شعراء / 113 . ( 2 ) - مريم / 85 . ( 3 ) - نبأ / 21 و 22 و 26 .