وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً . و هنگامى كه پروردگارت به فرشتگان فرمود : من در روى زمين خليفه قرار مىدهم . « 1 » شرح كلمات 1 - اغويتنى ، و لاغوينّهم ، و الغاوين : غوى : گمراه شد ، غاوى : كسى كه غرق در گمراهى است . شيطان لعين از آن رو به خدا مىگويد : اغويتنى : گمراهم كردى ، كه خداوند پيش از آن لعنتش كرده و فرموده بود : إِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلى يَوْمِ الدِّينِ دورى از رحمت حق تا روز قيامت بر تو باد ، و اين دورى از رحمت خدا ، كيفر نافرمانى و تن زدن او از سجده براى آدم عليه السّلام بود ، چنان كه در سوره بقره فرموده : يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ خداوند جمع زيادى را با آن گمراه ، و گروه بسيارى را هدايت مىكند ؛ ولى تنها فاسقان را با آن گمراه مىسازد ! « 2 » 2 - لازيّننّ لهم : رفتار زشت آنان را نيكو جلوه مىدهم ، چنان كه خداى سبحان فرموده : زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ شيطان رفتار آنان را در نظرشان زينت داده است . « 3 » و فرموده : زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمالِهِمْ زشتىهاى اعمالشان براى آنان زيبا شده است . « 4 » 3 - مخلصين : پاكان ، كسانى كه خداوند آنان را - پس از آنكه خود را وقف خدا كرده و در جانشان محلّى براى غير خدا نيست - براى خود برگزيده است . 4 - ابتلى : امتحان كرد ، با خير و شر و رفاه و سختى ، آزمود . 5 - بكلمات : مقصود از كلمات در اينجا حوادثى است كه خداوند ابراهيم عليه السّلام را با آنها امتحان كرد ، مانند : مبتلا شدنش به ستاره‌پرستان و بت‌پرستان ، و سوزانيده شدن با آتش ، و

--> ( 1 ) - بقره / 30 ( 2 ) - بقره / 26 ( 3 ) - انفال / 48 ، نحل / 24 ، عنكبوت / 37 ( 4 ) - توبه / 37