3 - آيه و معجزه آيه در لغت به معناى نشانه‌اى است كه بر چيزى دلالت كند ، به گونه‌اى كه هرگاه آن نشانه پيدا شد وجود آن چيز آشكار گردد . ما در اصطلاح اسلامى دو گونه آيه و نشانه داريم ، يكى آنكه بر وجود خالق دلالت نمايد و ديگرى آنكه بر يكى از صفات وى - اسماى حسناى الهى - راهنما باشد ، آن دو عبارتند از : الف - آياتى كه با وجود متقن و سنجيده خود بر خالق حكيم و نظام محكم او دلالت دارند ، و چنان مىنمايند كه اين مجموعه را پروردگارى حكيم است كه امورات خلق را برابر با نظامى استوار تدبير مىكند و ما آن را " سنت‌هاى خدا در هستى " مىناميم . نمونه اوّل ، مانند آنچه خداى متعال در سوره غاشيه مىفرمايد : أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ * وَ إِلَى السَّماءِ كَيْفَ رُفِعَتْ * وَ إِلَى الْجِبالِ كَيْفَ نُصِبَتْ * . . . آيا آنان به شتر نمىنگرند كه چگونه آفريده شده است ؟ ! و به آسمان نگاه نمىكنند كه چگونه برافراشته شده ؟ ! و به كوهها كه چگونه در جاى خود نصب گرديده ؟ ! « 1 » . . . و در سوره عنكبوت مىفرمايد : خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ . خداوند آسمانها و زمين را به حق آفريد ، به راستى كه در اين آيتى است براى مؤمنان . « 2 » خداوند در اين گونه آيات قرآنى ، انواعى از مخلوقات را يادآور مىشود كه با وجود خود ، بر وجود خالق خويش دلالت دارند ، بدين خاطر نيز ، آنها را آيات و نشانه‌ها ناميده است . نمونه دوم ، سخن خداى متعال در سوره نحل است كه مىفرمايد : هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً لَكُمْ مِنْهُ شَرابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ

--> ( 1 ) - غاشيه / 20 - 17 ( 2 ) - عنكبوت / 44