مىجوييم : پروردگار ما آن كسى است كه به هر موجودى آنچه را لازمه آفرينش او بوده داده ، سپس هدايت كرده است . « 1 » يعنى پروردگار ما همه چيز را دقيق و ميزان و كامل آفريده است . 6 - سوّى : اندازه كرد و سامان داد ، يعنى متعادل و ميزان و پيراسته از كژى و كاستى آفريد ، تسويه هر چيز ، سامان دادن به آن در مسير كمال و استعدادى است كه براى آن ايجاد گرديده است . خداوند در سوره انفطار فرموده : « اى انسان چه چيز تو را در برابر پروردگار كريمت مغرور ساخته است ؟ ! همان خدائى كه تو را آفريد و سامان داد و منظم ساخت « 2 » ؟ ! در اين آيه هر دو معناى : به سامان كردن و در مسير كمال بردن ، مورد توجه است . تسويه خلق يا به سامان كردن او چهار گونه است : نخست - تسويه و بسامان كردن انسان : انسان ابتدا از نطفه آفريده مىشود ، و در مراحل معينى از آفرينش ، خلقت اوليه او در دوران جنينىاش به پايان مىرسد ، و خداوند تمامى اعضاء و جوارحى را كه به وسيله آنها هدايت مىيابد ، مانند : گوش و چشم و ديگر حواس گيرنده دانش را ، به وى مىبخشد ، و قواى فكرى و مغزىاش را كه بايد خزينه معلومات او گردد ، و عقل و خردش را كه با آن درست و نادرست دانسته‌ها را جدا مىكند ، در سرشت او جايگزين مىنمايد ، و قابليت دادوستد دانسته‌ها با همتايان خود را به وسيله زبان و قلم در او ايجاد مىكند ، چنان كه فرموده : 1 - خَلَقَ الْإِنْسانَ * عَلَّمَهُ الْبَيانَ * انسان را آفريد ، و سخن گفتن را به او آموخت . « 3 » 2 - اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ * بخوان به نام پروردگارت كه آفريد . انسان را از خون بسته خلق كرد . بخوان كه

--> ( 1 ) - طه / 50 . ( 2 ) - انفطار / 6 و 7 . ( 3 ) - الرحمن / 3 و 4 .