آباد كرد ، و خدا داناتر است . امتحان الهى و دگرگونى احوال اول - فرشتگان و ابليس : فرشتگان كه ابليس هم در كنارشان بود ، خدا را عبادت مىكردند ، و هر چه را به آنان فرمان مىداد ، در آسمانها و زمين ، اطاعت نموده است ، و چشم بر هم زدنى نافرمانى و عصيان نداشتند ، تا آنكه خداى متعال به آنان خبر داد كه مىخواهد در زمين خليفه قرار دهد ، آنان حكمت اين آفرينش را جويا شدند ، و هنگامى كه خداوند از حكمت آن آگاهىشان داد ، و فرمود تا براى او سجده كنند - همانگونه كه در ساير موارد مطيع و خاضع بودند - همگى اطاعت كردند ، جز ابليس ، او كه خدا را در ساير دستوراتى كه مخالف هواى نفس وى نبود و با خوى استكباريش بر خوردى نداشت ، اطاعت مىكرد ، در فرمان سجده براى آدم عليه السّلام از هواى نفسش پيروى كرده و از دستور خدا سرباززد ، بدين سبب همين‌كه چنين راهى را براى خود برگزيد از درجه فرشتگان - كسانى كه خدا را در هر چه فرمان دهد عصيان نكرده و همواره به فرمان او عمل مىكنند « 1 » - به درجه عاصيان و هواپرستان تنزل كرد . و خداوند به او فرمود : از اين مقام فرود آى ، تو را نرسد كه در اين جايگاه بزرگ‌نمائى كنى ! ابليس در چنين حالتى نيز ، از عصيان خود در برابر پروردگار عالميان پشيمان نشد ، و به سوى خدا بازنگشت ، و از او درخواست بخشش نكرد ، بلكه به خواست خود بر سقوط خويش افزود و گفت : مرا تا روز قيامت مهلت بده ! خداوند فرمود : تو از مهلت‌داده‌شدگانى . « 2 » آن ملعون پس از دريافت وعده خدا و رسيدن به خواسته خويش ، بدون درنگ موضع خود در مقابل خدا را مشخص كرد و گفت : اين كسى را كه بر من برترى دادى ، از او انتقام مىگيرم ، و ذريّه او را با لگام و افسار به دنبال خود مىكشم ، و از پيش رو و پشت سر و راست و چپ آنان وارد مىشوم ، و اعمال و رفتار بد آنان را در نظرشان زيبا جلوه مىدهم ،

--> ( 1 ) - تحريم / 6 . ( 2 ) - اعراف / 14 و 15 .