مصطفى بن محمد هادى خوئى
71
شرح دعاى صباح ( فارسى )
معناى فقرهء مباركه در غايت آسانى و سهولت خواهد بود و احتياج به تدقيقات و تحقيقات سابقه و نكات و توجيهات و تكلّفات سابقه نيست . و ليكن اين قدر هست كه اين قرائت به هيچ وجه از احدى مسموع نشده ، و احدى از شرّاح فضلاء به اين قرائت اشاره نكردهاند و موافق اين معنى ترجمه نكردهاند ، و ليكن اين استبعاد پيش اهل سواد چيزى نيست و خلاف اجماع هم نيست ، زيرا كه بسا از كنوز مخفيّه از نظر ما پنهان است و در آخر نصيب كسى مىشود كه نه اسم دارد و نه رسم . و مؤيد است اين مدّعا را حديث صحيح : « ربّ حامل فقه إلى فقيه و ليس له منه حظّ و لا نصيب . » « 1 » من اگر كامروا گشتم و خوشدل چه عجب * مستحق بودم و اينها به زكاتم دادند افصاح و مصباح از ترجمهء « دلع » به معنى متعدى و لازم و به معناى مطلق بيرون آوردن زبان از دهان و از رجوع ضمير « تبلّجه » در هر يك از اين معانى ثلاثه به « صباح » يا به « من » ، شش احتمال صحيح در ترجمهء فقرهء مباركه به هم مىرسد . و اگر باء « بنطق تبلّجه » را به معناى تلبس و مع و به معناى سبب و آلت بگيرند و به آن معانى ششگانه ضرب شود ، دوازده احتمال حادث شود ، و عليك بالاعتبار . بيان اللغات اما « دلع » به تفصيل مذكور شد . و صبح به معنى فجر است ، يا اوّل نهار است . و نطق ينطق نطقا و منطقا و منطوقا ، اى تكلّم بصوت و حروف تعرف بها
--> ( 1 ) بحار الانوار ، ج 70 - 242 . ( با اندك تفاوت )