مهدى فرمانيان
98
آشنايى با فرق تشيع ( فارسى )
قاسم رسّى و از سادات حسنى بودند ، يكى پس از ديگرى و احيانا با نزاعهاى پى در پى بر سر تصاحب منصب امامت ، به مقام امامت مىرسيدند . مهمترين امامان اين دوره از تاريخ حكومت زيديه در يمن عبارت بودند از : - مهدى لدين اللّه احمد بن حسين ، مشهور به ابو طير صاحب ذى بين ، كه از نوادگان قاسم رسّى بود و برخى از زيديه در مورد او نيز گمان مهدويت داشتند و عاقبت بر اثر نزاعات داخلى ميان زيديه در سال 656 هجرى كشته شد ! - منصور باللّه حسن بن بدر الدين محمد ( م 670 ه . ق ) كه از نوادگان هادى يحيى بن حسين بود و يكى از مطرحترين امامان زيديه با گرايش اصيل زيدى در قرون ميانه در يمن است . - متوكل على اللّه مطهر بن يحيى معروف به المظلل بالغمام ( م 697 ه . ق ) و فرزندش مهدى لدين اللّه محمد ( م 728 ه . ق ) دو امام ديگر زيديه از نسل امام هادى يحيى بن حسين بودند كه از آنها بهعنوان مجدّدان زيديه در آغاز قرن هشتم نام برده شده است . - مؤيد باللّه يحيى بن حمزه كه از نوادگان امام دهم اثنا عشريه حضرت على النقى ( ع ) است و در سال 729 هجرى مدعى مقام امامت زيديه در يمن بود ، و در سال 749 هجرى وفات يافت . وى كه صاحب تأليفات مهم و فراوانى است ، در برخى اعتقادات از خط اصلى زيديه كه به فرقه جاروديه منتسب بودند ، فاصله گرفت . - مهدى لدين اللّه احمد بن يحيى مشهور به ابن مرتضى ( م 840 ه . ق ) كه او نيز از نوادگان امام هادى يحيى بن حسين و تا حدود زيادى متأثر از مكتب معتزله بود و با تأليفات بسيار در مباحث مختلف يكى از تأثيرگذارترين امامان زيديه يمن از قرن نهم تاكنون به شمار مىرود و از او بهعنوان مجدّد مذهب زيديه در آغاز قرن نهم ياد مىكنند . - هادى الى الحق عز الدين بن حسن ( م 900 ه . ق ) يكى ديگر از نوادگان امام هادى يحيى بن حسين بود كه به مقام امامت زيديه در يمن رسيد و با تأليفات و طرح نظرياتى كه به نحوى در ادامه گرايش ابن مرتضى بود به امامى مطرح و برجسته تبديل شد و بهعنوان مجدد قرن در تاريخ زيديه ماندگار گشت . - متوكل على اللّه يحيى شرف الدين از نسل امام زيديه ابن مرتضى ، از آخرين امامان زيديه در دوره دوم حكومت آنان بر يمن بود . پس از وفاتش در سال 965 هجرى و روى كار آمدن فرزندش مطهر و چند امام ديگر ، تركان عثمانى به تدريج با تسلط بر يمن عرصه را بر امامان زيديه