زيد بن على در منابع اماميه در منابع اماميه اغلب از شخصيت زيد بن على ( ع ) ستايش شده ، روايات و سخنان بسيارى يافت مىشود كه به‌معناى تأييد شخص زيد بن على ( ع ) و قيام او است . در برخى از اين منابع ادعاى امامت از طرف او نفى شده ، دعوت او به امامان اثنا عشر و مشخصا امام جعفر صادق ( ع ) ديده مىشود . در مقابل برخى ديگر از روايات نيز به صورت مستقيم يا غير مستقيم بر نكوهش از زيد و قيام او دلالت دارد كه باتوجه به روايات پيش گفته و اعتبار و كثرت بيشتر آنها ، بايد اين روايات را به نهى ارشادى امامان معصوم از قيام زيد و اختلاف در تاكتيك مبارزه و انتخاب زمان آن حمل شود ، نه بر مخالفت اساسى و اختلاف ريشه‌اى با آن . « 1 » اما بنابر نظر زيديه اين رويكرد قابل‌قبول و مورد تأييد نيست ؛ چرا كه آنان معتقدند امام صادق ( ع ) و فرزندان ايشان همچون ديگر شخصيت‌هاى بزرگ اهل بيت در زمان زيد بن على ( ع ) ، همگى از تأييدكنندگان حركت و امامت زيد بوده‌اند و براى اثبات اين مدعا به روايات و گزارشاتى استناد مىكنند كه عمدتا در منابع خود زيديه يافت مىشود و نمىتواند براى ديگران اطمينان و اعتمادى ايجاد كند . قيام‌هاى زيديه پس از شهادت زيد با فاصله اندكى فرزندش يحيى پرچمدار مبارزه با بنى اميه شد و در خراسان دست به قيام زد . ولى حركت او نيز در سال 125 هجرى سركوب شد و يحيى به شهادت رسيد . مهم‌ترين امامانى كه پس از يحيى بن زيد در طول يك قرن از نيمه قرن دوم تا نيمه قرن سوم به‌عنوان امامانى جامع شرايط براى زيديه مطرح بودند ، عبارتند از : - محمد بن عبد اللّه بن حسن بن [ امام ] حسن ( ع ) ، معروف به نفس زكيه كه در زمان خلافت منصور عباسى در قيامى خونين در مدينه به سال 145 هجرى به شهادت رسيد . - ابراهيم بن عبد اللّه برادر نفس زكيه كه او نيز به دنبال قيام و شهادت برادر خود در همان سال در عراق قيام كرد و به شهادت رسيد . - حسين بن على بن حسن بن حسن بن [ امام ] حسن ( ع ) معروف به شهيد فخّ كه در سال

--> ( 1 ) . ر . ك : مجلسى ، بحار الانوار ، ج 46 ؛ رضوى اردكانى ، ماهيت قيام زيد بن على .