نوشته‌ها آمده كه : « شيعيان ، شاه اسماعيل را خدا مىدانند ، زنا را روا شمرده ، خوردن شراب را مجاز مىدانند . اهل نماز و روزه نيستند و شاه طهماسب با خواهر خود ازدواج رسمى كرده است . شيعيان قرآن را زير پا گذاشته و آلوده‌اش مىسازند و مىخواهند كعبه را به اردبيل منتقل سازند . » « 1 » تهمت از يك طرف ، جهل از طرف ديگر و فشارهاى روحى - جسمى از سوى ديگر ، علويان تركيه را عزلت‌نشين كرده ، از عقايد اصلى دور ساخت . اين وضع تا پايان دورهء عثمانى وجود داشت و با ظهور آتاتورك به پايان رسيد ؛ ولى دوباره از نوع ديگر شروع شد . از 1925 ميلادى علويان تركيه شروع به بازسازى فكر خويش كرده ، كوشيدند دوباره تفكرات اصيل خود را بازيابند . بنابراين آنگونه كه برخى محققان مىگويند بايد پذيرفت كه علويان همان شيعيان طرفدار صفويان بوده كه بر اثر پانصد سال اذيت و آزار ، انحرافاتى در آنها پديد آمد و اميد مىرود اكنون در حال بازگشت به عقايد اصيل و تاريخى خويش باشند . عقايد علويان 1 . علويان در باب توحيد با تأثيرپذيرى از تصوف ، به وحدت وجود ابن عربى معتقد بوده ، خالقى جز خداى متعال نمىشناسند . « 2 » 2 . بكتاشيه و علويان معتقدند كه پيامبر و على نفس واحد ، نور واحد و روح واحدند كه در دو جسم متبلور شده است و نور پيامبر و على ، نسل به نسل به پدران پيامبر و سپس به عبد المطلب رسيد و تمام دوازده امام حامل اين نور الهى مىباشند . « 3 » 3 . خداوند در انسان كامل كه همان حضرت على ( ع ) است تجلى كرده است . « 4 » 4 . عبادت حقيقى تفكر انسان دربارهء ذات خويش است ؛ زيرا عرش پروردگار در قلب انسان است . « 5 »

--> ( 1 ) . همان ، رساله احكام الدينيه ، ج 1 ، 87 . ( 2 ) . علويّوا الاناضول ، ص 22 . ( 3 ) . همان ، ص 19 - 20 . ( 4 ) . تشيع و تصوف ، ترجمه : قراگزلو ، ص 360 و 361 . ( 5 ) . همان ، ص 24 .