5 . حاج بكتاش ولىّ ، تجلى امام على ( ع ) است كه ولايت الهى را دارا است . « 1 » 6 . علويان دوازده امام را مثل آنچه اثنا عشريان قبول دارند ، مىپذيرند و ملتزم به شريعت جعفرىاند ؛ همچنان‌كه در كتب شيعه اثنا عشرى آمده است . « 2 » نويسندگان علوى انحرافات عملى در رفتار علويان را قبول دارند و معتقدند كه با تبليغات صحيح و شناساندن قرآن و اهل بيت قابل هدايت مىباشند . در حال حاضر كتاب‌هايى به زبان تركى همچون علم حال علوى در ميان علويان تركيه در حال نشر است كه به آنان مىآموزد ، ائمه دوازده‌گانه در همه‌حال نماز را به پاى داشته ، از آن محافظت مىنمودند . بنابراين تمام علويان نيز بايد به دوازده امام اقتدا كنند نماز بخوانند ؛ همچنان‌كه پير سلطان ابدال نيز در اشعار خود به خواندن نماز تأكيد نموده است . « 3 » 7 . علويان با رويكردى صوفيانه به چهار باب شريعت ، طريقت ، معرفت و حقيقت معتقدند . هريك از اين ابواب به ده مقام تقسيم شده ، چهل مقام را تشكيل مىدهند . مقامات شريعت عبارتند از : ايمان ، تعليم ، عبادت ، دورى از حرام ، نيكى به نزديكان ، آزار نرساندن به مردم ، پيروى از اوامر پيامبر ، مهر و محبت ، نظافت و دورى از كردار غيرمفيد . مقامات طريقت عبارتند از : توبه ، پيروى از پير ، لباس پاكيزه ، نهى از منكر ، خدمت به مردم ، ترس از خوردن حرام ، نااميد نبودن ، عبرت گرفتن ، صدقه دادن و افتخار الى اللّه . مقامات معرفت عبارتند از : حفظ دست و زبان و دامن از حرام ، دورى از منيّت ، روزه ، قناعت ، صبر ، حيا ، علم ، تسامح ، معرفت نفس و عرفان . مقامات حقيقت عبارتند از : تواضع ، عدم عيب‌جويى ، كمك به ديگران در حدّ توان ، دوست داشتن تمام خلايق ، همهء خلق را به يك چشم ديدن ، وحدت كلمه ، عدم كتمان حقايق ، شناخت معناى اشيا ، آموختن سرّ و رسيدن به خداوند . « 4 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 33 . ( 2 ) . همان ، ص 43 . ( 3 ) . عقايد علويان تركيه ، ص 160 و 161 ، پايان‌نامه سطح سوم مدرسه امام خمينى ، وابسته به مركز جهانى علوم اسلامى . ( 4 ) . علويّوا الاناضول ، ص 50 - 53 .