حضرت امير ( ع ) سرلوحهء عقايد بكتاشيه است . آنان به دوازده امام شيعيان معتقدند و براى امام صادق ( ع ) احترام ويژه‌اى قائلند . همچنين آنان فقه جعفرى را مىپذيرند ؛ اگرچه در ميان عوام آنان خرافات جاى عقايد صحيح را گرفته است . « 1 » علويان بعد از جنگ چالدران جنگ چالدران در سال 920 هجرى و شكست شاه اسماعيل اوّل ، باعث مخالفت طرفداران صفويه كه با نام قزلباشان از آنها ياد مىشد با دولت عثمانى شد . برخى معتقدند كه در آن زمان چهار پنجم ( 5 / 4 ) ساكنان آسياى صغير شيعه بوده‌اند . « 2 » حضور اين شيعيان خطر بزرگى براى دولت عثمانى بود . بنابراين تمهيدات فراوانى از سوى دولت عثمانى چيده شد . سخت‌گيرى به حدى بود كه جزاى شيعيان در صورت اثبات ارتباطشان با صفويه ، كمتر از قتل نبود و سلطان سليم دستور داد كه هرچه رافضى كه در آناتولى طرفدار شاه اسماعيل است به قتل برسانند . « 3 » بنابر اسناد موجود ، تهيهء اسامى شيعيان ، قتل و سوزاندن و انداختن آنان در رودخانهء قزل ايرماق ، تعيين جاسوس براى يافتن شيعيان و زواياى بكتاشيان از شيوه‌هاى منظّم عثمانىها عليه علويان بوده است . بخشنامه زير قابل ذكر است : « براى هر روستا يك امام جماعت سنّى بايد تعيين گردد تا به كودكان و زنان و مردان تعليم دهد و تكاياى ايشيق‌ها بايد مورد بازرسى و تفتيش قرار گيرد . اگر سبّ و طعن چهار يار . . . به اختيار ترك كردند . . . فبها و إلّا مانع رفع شود و آنچه مناسب است دربارهء آنان اعمال شود . . . » . « 4 » تهمت‌هاى ناروا به شيعيان آسياى صغير شروع شد و كتب بسيارى نوشتند و در رساله‌ها و

--> ( 1 ) . ر . ك : توفيق سبحانى و قاسم انصارى ، « حاج بكتاش ولى و طريقت بكتاشيه » ، مجله دانشكده ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تبريز ، زمستان 1355 ش ، شمارهء 120 ، سال 28 ؛ نيز ر . ك : مدخل بكتاشيه ، دانشنامه جهان اسلام و دائرة المعارف بزرگ اسلامى . ( 2 ) . رسول جعفريان ، صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ، ج 1 ، ص 36 . ( 3 ) . احمد رفيق ، « مقابلهء شيعيان و بكتاشيان در قرن دهم » ، ترجمه : توفيق سبحانى ، مجله معارف ، 1372 ش ، ص 70 . ( 4 ) . همان ، ص 74 . نيز بنگريد : رسول جعفريان ، صفويه ، رسالهء احكام الدينيه فى تكفير قزلباش ، ج 1 ، ص 87 - 107 .