مىشمارد . « 1 » جالب آن است كه در برخى از روايات به انگيزه‌هاى مالى غاليان نيز اشاره شده است ؛ چنان‌كه امام حسن عسگرى ( ع ) دربارهء دو تن از غاليان مىفرمايد : . . . مستأكلين يأكلان بنا الناس فتّانين مؤذيين ؛ « 2 » . . . اين دو حيله‌گر موذى به نام ما مال مردم را مىخورند . امام جواد ( ع ) دربارهء برخى از غاليان مىفرمايد : « اينها به نام ما مال مردم را مىخورند و آنان را به سوى آنچه ابو الخطاب ادعا مىكرد ، مىخوانند » . « 3 » كوچك شمردن عظمت خداوند « 4 » و منجر شدن غلوّ به اعتياد به ترك واجبات و بازنگشتن غالى به اطاعت خداوند ، « 5 » از جمله نتايجى است كه در روايات براى غلو مطرح شده است . 3 . بيان توطئه‌هاى غاليان چنان‌كه اشاره شد ، از خطرناك‌ترين توطئه‌هاى غاليان در راه جذب توده‌هاى ناآگاه ، جعل احاديث با سند صحيح و انتساب آنها به ائمه ( ع ) و پراكندن آنها در ميان جوامع شيعى بود . از اين‌رو با مراجعه به كتب روايى ، به تعداد فراوانى از اين‌گونه روايات برخورد مىكنيم كه ائمه ( ع ) به اين توطئه اشاره و ضمن ردّ روايات غاليان ، « 6 » ملاك‌هايى همچون موافقت با كتاب و سنّت « 7 » و داشتن شاهد از احاديث ديگر ائمه را « 8 » به‌عنوان معيارهايى براى بررسى محتوايى احاديث مطرح كرده‌اند . جالب آن است كه ائمه ( ع ) در اين روايات براى بررسى صحّت و سقم احاديث غاليان ، ملاك‌هاى ارزيابى سند را مطرح نكرده‌اند ؛ زيرا به خوبى مىدانستند كه غاليان با سند صحيح و معلوم الحال به جعل مىپردازند .

--> ( 1 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 79 ؛ بحار الانوار ، ج 25 ، ص 288 ، ح 44 . ( 2 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 323 ؛ بحار الانوار ، ج 25 ، ص 318 . ( 3 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 328 ؛ بحار الانوار ، ج 25 ، ص 319 ، ح 85 . ( 4 ) . بحار الانوار ، ج 25 ، ص 265 ، ح 6 : « يصغرون عظمة اللّه و يدّعون الربوبية لعباد اللّه » . ( 5 ) . همان . ( 6 ) . همان ، ص 266 ، ح 8 . ( 7 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 146 . ( 8 ) . بحار الانوار ، ج 25 ، ص 266 ، ح 8 ؛ آراء ائمة الشيعة فى الغلاة ، ص 170 و 171 .