حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )

53

مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )

قال له : « يا موسى ذا تلبيس « 1 » و هذا تلبّس « 2 » و الحال لا معوّل « 3 » عليه لأنّه يحول ، لكنّ المعرفة « 4 » صحيحة كما كانت ، ما تغيّرت و ان كان الشخص تغيّر » . 15 . فقال موسى : « الآن تذكره ؟ » فقال : يا موسى الذّكر « 5 » لا يذكر ، أنا مذكور « 6 » و هو مذكور . و قال : ذكره ذكرى و ذكرى ذكره * هل يكون الذاكران الّا معا ؟ خدمتى الآن أصفى « 7 » ، و وقتى أخلى « 8 » ، و ذكرى أجلى « 9 » لأنّى كنت أخدمه فى القدم لحظّى « 10 » و الآن أخدمه لحظّه . 16 . رفعنا الطّمع « 11 » عن المنع و الدفع و الضرّ و النفع . . أفردنى أوجدنى ، حيّرنى ، طردنى لئلّا أختلط مع المخلصين ، منعنى عن الأغيار لغيرتى « 12 » ، غيّرنى لحيرتى « 13 » ، حيّرنى

--> ( 1 ) . تلبيس : رنگ آميختن ، نيرنگ ساختن ، پنهان كردن حقيقت ، پنهان كردن مكر خويش ، نيرنگ‌سازى ، رنگ ، نيرنگ ، پنهان داشتن مكر و عيب ، پوشيدن حقيقت . تجلى چيزى با صفت ضدش . نزد صوفيه پوشيدن حقيقت است از غير يا نامحرمى كه از درك آن عاجز باشد و آن را از صفات الهى دانسته‌اند . پوشيدن حقايق باطنى از منكران . ( 2 ) . تلبس : جامه پوشيدن ، لباس پوشيدن ، آميخته شدن كار ، مبهم گشتن ، آميختگى ، ابهام . ابن عربى گويد : حقيقت تلبس ظهور تجلى است به نعت تنزيه صفت در افعال و تلبس عين ربوبيت است . ( 3 ) . معوّل : از تعويل به معناى اعتماد كرده ، معتمد ، استوار ، تكيه‌گاه ، اعتماد ، تكيه . ( 4 ) . معرفت : شناختن ، شناسايى ، ادراك امر جزيى يا بسيط است . علم ، دانش . نزد صوفيان نوعى از ذوق است كه عقل در آن دخالتى ندارد . ( 5 ) . ذكر : ياد كردن ، يادآورى ، ستايش ، ثناء ، دعا ، ورد ، نام ، آوازه ، پند ، عارف گويد ذكر خروج از ميدان غفلت است و ورود به فضاى مشاهده با غلبه خوف يا كثرت محبت . ابن عربى ذكر را نعمت الهى مىداند و مىگويد : ذكر از بنده به استحضار است و ذكر از حق به حضور . ( 6 ) . مذكور : ذكر شده ، ياد گرديده ، بيان شده ، مشهور . ( 7 ) . اصفى : از صفا ، صفو به معناى پاكتر ، صافىتر ، روشن‌تر ، شفاف‌تر ، خالص‌تر ، ناب‌تر ، آرام‌تر ، صادق‌تر . ( 8 ) . اخلى : تهىتر ، خالص‌تر ، آزادتر ، بازتر . ( 9 ) . اجلى : از جلا ، روشن‌تر ، آشكارتر ، مسلم‌تر ، مشهورتر ، واضح‌تر ، تابناك‌تر ، درخشنده‌تر . ( 10 ) . حظّ : بخش ، بهره ، نصيب ، سهم ، خوشبختى ، نعمت ، لذت ، فراوانى ، كاميابى ، بخت و اقبال . ( 11 ) . طمع : آزمند گرديدن ، حريص شدن ، اميد داشتن ، حرص ، انتظار عبس ، اميدوارى ، تمناى امرى كه ممكن نباشد ، هوس بىحاصل . ( 12 ) . غيرت : رشك بردن ، حميت ، رشك ، تعصب و عصبيت . آرزومند و مشتاق چيزى بودن ، مورد حمايت قرار دادن ، حفظ كردن ، نزد صوفى ، غيرت دو نوع است ، غيرت معشوقى و غيرت عاشقى . ( 13 ) . حيرت : سرگشتگى ، حالتى است ناگهانى كه سالك را دچار بهت و سرگشتگى مىكند و صوفى از تأمل و تفكر باز مىماند .